A Gızım Sana Fotin Alayım mı

İlk soru kıza ayakkabı alma teklifidir; karşılık, “ellerin yari”ne böyle bir armağanın neresine yakışacağıyla dalga geçer. “İşte şuralarına” cevabı kesin bir yer göstermeyip oyunlu söyleşiyi sürdürür, iki ses arasındaki atışmayı canlı tutar. Fistan teklifi aynı dört dizelik soru-cevap kalıbını kadın giysisine taşır. Tekrar, yalnız ezgi kolaylığı sağlamaz; her yeni eşya anlatıcının yakınlaşma girişimini yenilerken karşı ses onun şaşkınlığını ve aşırılığını taklit eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   A gızım sana fotin alayım mı

   A çocuk sana

   Sen deli m'oldun a ellerin yari

   Aman nerelerine de işte şuralarına

   1Kızım, sana ayakkabı alayım mı?

   2Çocuk, sana

   3Sen deli mi oldun, ellerin yari?

   4Aman, nerelerine? İşte şuralarına.

   Ayakkabı alma teklifi ilk dizede açık bir sorudur; onu izleyen “Çocuk, sana” ise ayrı bir soru gibi genişletilmeden eksiltili söyleyiş olarak bırakılır. “Deli mi oldun?” çıkışı ve belirsiz “işte şuralarına” cevabı, armağan üzerinden yürüyen şakacı atışmayı sürdürür.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   A gızım sana fistan alayım mı

   A çocuk sana

   Sen deli m'oldun a ellerin yari

   Aman nerelerine de işte şuralarına

   1Kızım, sana fistan alayım mı?

   2Çocuk, sana

   3Sen deli mi oldun, ellerin yari?

   4Aman, nerelerine? İşte şuralarına.

   Fistan önerisi aynı konuşma kalıbını kadın giysisine taşır. Kısa ikinci satırın yüklemi kaynakta verilmediği için modern metin onu tamamlamaz; sonraki delilik sorusu, sunulan hediyeyi ciddiye almayan karşı sesin şaşkınlığını belirtir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   A gızım sana guşşağ alayım mı

   A çocuk sana

   Sen deli m'oldun a ellerin yari

   Aman nerelerine de işte şuralarına

   1Kızım, sana kuşak alayım mı?

   2Çocuk, sana

   3Sen deli mi oldun, ellerin yari?

   4Aman, nerelerine? İşte şuralarına.

   Kuşak armağanı bedenin bel çevresine yaklaşarak kur yapmayı belirginleştirir. “Çocuk, sana” parçası soru eki almadan özgün durak değerini korur; değişmeyen son iki satır, yakınlaşma girişimine karşı oyunlu mesafeyi yeniden kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   A gızım sana çember alayım mı

   A çocuk sana

   Sen deli m'oldun a ellerin yari

   Aman nerelerine de işte şuralarına

   1Kızım, sana çember alayım mı?

   2Çocuk, sana

   3Sen deli mi oldun, ellerin yari?

   4Aman, nerelerine? İşte şuralarına.

   Çember yani başörtüsü teklifi, giyim dizisini başa ulaştırır. İkinci satırın açık bırakılmış yapısı tanıksız bir soru cümlesine çevrilmez; “ellerin yari” hitabı ve beden üzerinde yer göstermeyen cevap, nükteli pazarlığı belirsiz jestlerle taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   A gızım sana gırep(krep) alayım mı

   A çocuk sana

   Sen deli m'oldun a ellerin yari

   Aman nerelerine de işte şuralarına

   1Kızım, sana krep alayım mı?

   2Çocuk, sana

   3Sen deli mi oldun, ellerin yari?

   4Aman, nerelerine? İşte şuralarına.

   Krep kumaştan örtü önerisi armağan sıralamasını kapatır. Burada da kısa hitap özgün eliptik biçimde kalır; ayakkabıdan örtüye genişleyen liste gerçek alışverişten çok, her kıtada başka nesneyle yenilenen karşılıklı takılma oyunudur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle