Şairler

Abdal adı bu profilde yalnız Ergun'un 1955 baskısındaki kaynak başlığı ve ona bağlı şiir gövdesi için kullanılır.

Üniversite tezinin antoloji incelemesi Abdal'a ait şiirler arasında ‘Yana yana gelmeyenin’i sayar; 1938 kamu taraması aynı bölüm, başlık ve görünür ABDAL mahlasını gösterir.

Anadolu'da abdal adıyla anılan gezgin dervişler arasından çıkmış, 14. yüzyıla yerleştirilen bir şair. Bektaşî geleneği onu azizleri arasında sayar ve Elmalı'daki büyük tekke onun adını taşır; en eski kayıtlar ise Bektaşîliğe değil “Yesevî fukarası”na bağlar. Kaygusuz Abdal'ın şeyhi olmakla tanınır. Elde bir Nasihatnâme ile birkaç manzume vardır ve bunların aidiyeti tartışmalıdır.

Abdal Oğlan, meydan, ikrar ve yol imgelerini Bektaşî nefesinin topluluk diliyle söyleyen 17. yüzyıl şairidir.

İznik'in Tırse köyünde doğan, ölüm tarihi kaynaklarda 924–926/1519–1527 aralığında verilen tekke şairi; Eşrefoğlu Rûmî çevresine bağlanır.

Sivaslı Abdülahad Nûrî, Halvetî-Şemsî çevresinde yetişen şeyh, vaiz ve mutasavvıf şairdir; şiirlerinde ilâhî aşkı, tasavvuf eğitimini ve döneminin dinî-toplumsal tartışmalarını işler.

Kendi döneminde “Şair-i Âzam” diye anılan Tanzimat şairi. Divan şiirinin kalıplarını kırıp tabiatı, ölümü ve sonsuzluğu Batılı bir duyarlıkla yazdı. Eşi Fatma Hanım'ın ölümü üzerine yazdığı Makber, Türkçede ölüm karşısındaki çaresizliği en uzun soluklu anlatan metinlerden biridir.

Abdülhamîd Erşed, genç yaşta ölen ve devrinde şiir ile nesirde ümit verici sayılan İstanbullu divan şairidir.

Âbidin Baba, Leskovik dergâhıyla ilişkilendirilen 19. yüzyıl Bektaşî şairidir; şiirlerinde dinî-tasavvufî bağlılığı, on iki imam ve Hacı Bektaş Veli sevgisini işler.

TEİS, Acem İsmail’i söylediği manilerle tanınmış İstanbullu halk ozanları arasında kaydeder; doğum ve ölüm tarihleri bilinmez.

II. Mahmûd'un kızı Âdile Sultan, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü'nün Osmanlı hanedanında şiirle ciddi biçimde uğraşan ve divanı bulunan tek hanım sultan olarak tanıttığı şairdir; dinî ve tasavvufî şiirleriyle, kurduğu vakıflarla anılır.

Adnî Mahmud Paşa, Fâtih Sultan Mehmed döneminin sadrazam, şair ve nasiridir; Türkçe ve Farsça şiirleriyle erken Osmanlı divan edebiyatında devlet adamı-şair tipinin belirgin örneklerindendir.

Afyonlu Türâbî Baba, asıl adı İbrahim olan 19. yüzyıl Bektaşi şairidir. Öğüt nefeslerinde ölüm, kanaat, pir eli ve benlikten geçişi işler; konuşmalı şiirlerinde ise nükte ve karşılıksız aşk öne çıkar. Türâbî mahlaslı başka şairlerden Afyon ve eser bağıyla ayrılır.

Sivas'ın Şarkışla ilçesinden 19. yüzyıl âşığı; asıl adı Veliyüddin. Dinî içerikli taşlamalarıyla tanınır, Bektaşî erkânına bağlı nefeslerin yanında dedim-dedi biçiminde koşmalar da söyler. Uzun süre "Veli" mahlasını kullandığı için aynı adı taşıyan başka âşıklarla karıştırılmıştır.

Agâhî Dede, Belgradlı olduğu ve asıl adının Yaşar olduğu kaydedilen 19. yüzyıl tekke şairidir; şiirlerinde tasavvufî bağlılık ve nefes geleneği öne çıkar.

Ahıskalı Emrah, saz çalmadan irticalen söyleyen ve Işığı mahlasını dudakdeğmez şiirlerinde kullanan 19. yüzyıl başı halk şairidir.

Azerbaycan'ın bağımsızlık ve vatan şiirinin öne çıkan adlarındandır; marş ve bayrak çevresindeki şiirleri tarihsel savaş bağlamını taşır.

Ahmed Edîb Harâbî, 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyıl başında yaşayan Bektaşi şairidir. Harâbî ve Edîb mahlaslarını kullanan şair, vahdet, yaratılış, meyhane ve zahit eleştirisini cesur devriye ve nefeslerde işler.

Ahmed Eflâkî, Ulu Ârif Çelebi'ye intisap eden Mevlevî müellif ve şairdir; Menâkıbü'l-Ârifîn'in yazarı olarak tanınır ve dört Türkçe gazeli günümüze ulaşmıştır.

Ahmed Erîb Efendi, kadılık mesleğinde ilerlemiş ve eldeki tek gazeliyle bilinen 18. yüzyıl divan şairidir.