Şairler

Zâtî, güçlü hayal kurma yeteneği, deyim ve atasözlerinden beslenen dili ve çevresinde yetişen genç şairlerle 16. yüzyıl divan şiirinin merkez isimlerindendir.

Zeyneb Hatun, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü'nün ifadesiyle divan edebiyatında adı ve şiirleri bilinen ilk kadın şairdir; madde başlığında asıl adı Zeynünnisâ olarak verilir. Kadı olan babası ona Farsça divanlar ve Arapça kasideler okutmuş, şair Amasya'da Şehzâde Bâyezîd ile oğlu Şehzâde Ahmed'in meclislerinde bulunmuştur. Fâtih Sultan Mehmed adına tertip ettiği divan günümüze ulaşmamış; elde tezkire ve mecmualarda korunan üç şiiri kalmıştır.

Önce düşünür, sonra şair. Şiiri bir fikri en kısa yoldan akılda bırakmanın aracı olarak kullandı; Türkçülüğün kavramlarını dörtlüklere sığdırdı. Bu yüzden mısraları lirik bir iç dökme değil, bir program metnidir — ve döneminin siyasî tartışmasını anlamadan okunamaz.

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre asıl adı Abdülhamid Ziyâeddin olan, 1829'da İstanbul Kandilli'de doğan Tanzimat dönemi şairi ve devlet adamı. Sadrazam Âli Paşa'ya muhalefeti sebebiyle 1867'de Avrupa'ya gitti, Namık Kemal'le Londra'da Hürriyet gazetesini çıkardı; Suriye, Konya ve Adana valiliklerinde bulundu.