Açıl Ey Ömrümün Varı
Şiir sevgiliyi sabah rüzgârı çıkmadan açılmaya çağırarak gizli buluşma için erken bir saat belirler. Bağdan bağa atlayan anlatıcının yaprağa çarpması ve kızın yanında ölme dileği, aceleyle tutkulu bağlılığı halk söyleyişi içinde birleştirir. İkinci bölüm kaçış talebini açıkça söyler; zaptiye ya da devriye basmadan uzaklaşmak gerekir. Ardından tekrarlanan bağ, yaprak ve mezar dizeleri, aşkın yalnız romantik değil, toplumsal gözetim altında riskli bir eylem olduğunu hatırlatır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Açıl ey
Bad-ı sabah olmadan
Atladım bağdan bağa
Başım değdi yaprağa
Gız yanında ölmezsem
Goymasınlar toprağa
1Açıl ey ömrümün varı
2Sabah rüzgârı çıkmadan
3Atladım bağdan bağa
4Başım değdi yaprağa
5Kızın yanında ölmezsem
6Beni toprağa koymasınlar
- 2
Al beni burdan gaçir
Zaptiyeler (devriyeler) basmadan
Atladım bağdan bağa
Başım değdi yaprağa
Gız yanında ölmezsem
Goymasınlar toprağa
1Beni buradan alıp kaçır
2Zaptiyeler, devriyeler basmadan
3Atladım bağdan bağa
4Başım değdi yaprağa
5Kızın yanında ölmezsem
6Beni toprağa koymasınlar
İkinci bölüm kaçış talebini açıkça söyler; zaptiye ya da devriye basmadan uzaklaşmak gerekir. Ardından tekrarlanan bağ, yaprak ve mezar dizeleri, aşkın yalnız romantik değil, toplumsal gözetim altında riskli bir eylem olduğunu hatırlatır.
- 3
Hafız mektepten geliyor
Edayınan nazınan
Atladım bağdan bağa
Başım değdi yaprağa
Gız yanında ölmezsem
Goymasınlar toprağa
1Hafız mektepten geliyor
2Edasıyla, nazıyla
3Atladım bağdan bağa
4Başım değdi yaprağa
5Kızın yanında ölmezsem
6Beni toprağa koymasınlar
Hafızın mektepten eda ve nazla gelişi, takip edilen sevgiliyi gündelik yol üzerinde görünür kılar. Aynı ölüm ve gömülmeme sözlerinin tekrarı, kısa karşılaşmanın anlatıcı için neden mutlak bir bağlılık sınavına dönüştüğünü açıklar.
- 4
Oynadırım gız seni
Dokuz telli sazınan
Atladım bağdan bağa
Başım değdi yaprağa
Gız yanında ölmezsem
Goymasınlar toprağa
1Seni oynatırım kız
2Dokuz telli sazla
3Atladım bağdan bağa
4Başım değdi yaprağa
5Kızın yanında ölmezsem
6Beni toprağa koymasınlar
Dokuz telli sazla kızı oynatma isteği son bölüme müzik ve toplu eğlence getirir. Buna rağmen bağdan bağa atlama ile sevgilinin yanında ölme nakaratı korunur; oyun havasının altında kaçış ve yakalanma gerilimi sürer.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 154367 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Acılar içimde kaldıAnonim Halk Şiiri · turku→
Şiir sevgiliyi sabah rüzgârı çıkmadan açılmaya çağırarak gizli buluşma için erken bir saat belirler. Bağdan bağa atlayan anlatıcının yaprağa çarpması ve kızın yanında ölme dileği, aceleyle tutkulu bağlılığı halk söyleyişi içinde birleştirir.