DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Karacaoğlan/Ala gözlüm, ben bu ilden gidersem
Koşma · 17. yüzyıl

Ala gözlüm, ben bu ilden gidersem

Gurbete çıkmadan önce sevgiliye seslenen; ‘melil melil’ tekrarıyla ayrılığın ağır ritmini kuran ünlü koşma.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ala gözlüm, ben bu ilden gidersem

    Zülfü perişanım kal,

    Kerem et, aklından çıkarma beni

    Ağla, göz yaşın sil

    1Ala gözlüm, ben bu memleketten gidersem

    2saçın dağınık, boynun bükük kal.

    3İyilik et, beni aklından çıkarma.

    4Ağla, gözyaşını hüzünle sil.

    Bu veda sessiz bir ayrılık değil; âşık, yokluğunun sevgilinin saçında, yüzünde ve gözyaşında görünmesini istiyor. Asıl korkusu gitmekten çok unutulmak.

  2. 2

    Yeğin ey sevdiğim, sen seni düzet

    Karayı bağla da beyazı çöz at

    Doldur ver badeyi, bir daha uzat

    Ayrılık şerbetin ver

    1Haydi sevdiğim, kendini hazırla.

    2Karayı bağla, beyazı çöz at.

    3Kadehi doldur ver, bir daha uzat.

    4Ayrılık şerbetini hüzünle ver.

    Kara örtü bağlanıyor, beyaz çıkarılıyor, kadeh son kez uzatılıyor. Ayrılık gündelik bir vedadan çıkıp iki kişinin birlikte tamamladığı hüzünlü bir törene dönüşüyor.

  3. 3

    çiçeklerden sokma başına

    Kudret kalemini çekme kaşına

    Beni unutursan doyma yaşına

    Gez benim aşkımla yâr

    1Renkli çiçekleri saçına takma.

    2Kaşına süs kalemi çekme.

    3Beni unutursan ömrünün tadına doyma.

    4Benim aşkımla hüzünlü hüzünlü gez, yâr.

    Âşık, kendisi yokken sevgilinin süslenmesine bile dayanamıyor. “Beni unutma” dileği giderek sertleşiyor; sevgi, hatırlanmak isteyen kıskanç bir sese bürünüyor.

  4. 4

    Karac’oğlan der ki ölüp ölünce

    Ben de güzel sevdim kendi hâlimce

    Varıp gurbet ile vâsıl olunca

    Dostlardan haberim al

    1Karacaoğlan der ki: ölünceye kadar,

    2ben de kendi hâlimce bir güzel sevdim.

    3Gurbete varıp oraya ulaşınca

    4dostlardan benim haberimi hüzünle sor.

    “Ben de kendi hâlimce sevdim” sözü gösterişsiz ama çok güçlü bir hayat özeti. Gurbette sevgiliden istediği son şey, dostlara sorup onun dünyadaki izini canlı tutması.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak’taki 140678 numaralı sürüm esas alındı.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirÖlüm ardıma düşüp yorulma
Ölüm ardıma da düşüp yorulma
Karacaoğlan · Koşma

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

melil

Hüzünlü, boynu bükük

bade

Şarap; burada ayrılık kadehi

vâsıl olmak

Ulaşmak, kavuşmak

zülf-i perîşân

Dağınık saç

kerem etmek

İyilik etmek; burada sevgiliden unutulmama isteği

elvan

Çeşit çeşit renkli