Ala gözlüm, ben bu ilden gidersem

Gurbete çıkmadan önce sevgiliye seslenen; ‘melil melil’ tekrarıyla ayrılığın ağır ritmini kuran ünlü koşma.

1. 1

   Ala gözlüm, ben bu ilden gidersem

   Zülfü perişanım kal, melil melil

   Kerem et, aklından çıkarma beni

   Ağla, göz yaşın sil melil melil

   Günümüz Türkçesi +

   1Ala gözlü sevgilim, bu memleketten gidersem saçların dağınık, boynun bükük kal.

   2Beni unutma; ağla ve gözyaşını hüzünle sil.

   Dörtlük yorumu +

   Bu veda sessiz bir ayrılık değil; âşık, yokluğunun sevgilinin saçında, yüzünde ve gözyaşında görünmesini istiyor. Asıl korkusu gitmekten çok unutulmak.

2. 2

   Yeğin ey sevdiğim, sen seni düzet

   Karayı bağla da beyazı çöz at

   Doldur ver badeyi, bir daha uzat

   Ayrılık şerbetin ver melil melil

   Günümüz Türkçesi +

   1Haydi sevgilim, kendini hazırla; kara örtüyü bağla, beyazı çıkar.

   2Kadehi doldurup bir kez daha uzat; ayrılık şerbetini hüzünle ver.

   Dörtlük yorumu +

   Kara örtü bağlanıyor, beyaz çıkarılıyor, kadeh son kez uzatılıyor. Ayrılık gündelik bir vedadan çıkıp iki kişinin birlikte tamamladığı hüzünlü bir törene dönüşüyor.

3. 3

   Elvan çiçeklerden sokma başına

   Kudret kalemini çekme kaşına

   Beni unutursan doyma yaşına

   Gez benim aşkımla yâr melil melil

   Günümüz Türkçesi +

   1Renkli çiçekleri saçına takma, kaşına süs çekme.

   2Beni unutursan ömrünün tadına doyma; benim aşkımla hüzünlü hüzünlü yaşa.

   Dörtlük yorumu +

   Âşık, kendisi yokken sevgilinin süslenmesine bile dayanamıyor. “Beni unutma” dileği giderek sertleşiyor; sevgi, hatırlanmak isteyen kıskanç bir sese bürünüyor.

4. 4

   Karac’oğlan der ki ölüp ölünce

   Ben de güzel sevdim kendi hâlimce

   Varıp gurbet ile vâsıl olunca

   Dostlardan haberim al melil melil

   Günümüz Türkçesi +

   1Karacaoğlan der ki: Ölünceye kadar ben de kendi hâlimce bir güzel sevdim.

   2Gurbete varınca dostlardan benim haberimi hüzünle sor.

   Dörtlük yorumu +

   “Ben de kendi hâlimce sevdim” sözü gösterişsiz ama çok güçlü bir hayat özeti. Gurbette sevgiliden istediği son şey, dostlara sorup onun dünyadaki izini canlı tutması.