Pir Elinden Elifî Taç Giyindim

Pir Mehmed pir elinden elifî taç giydiğini, nasip ve nurunun Ali’den geldiğini söyler. Tarikat yolunu Zülfikar ve Ehl-i Beyt çizgisinde anlatır; Pir Sultan’ın Abdal oğlu olarak ikrarını ve pirinin Ali olduğunu bildirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Pîr elinden elifî tac urundum

   Kubbesi düvazde İmam Ali’dir

   Nasibim ol verir andan barındım

   İki cihanda da varım Ali’dir

   1Pirin elinden elif biçimli taç giyindim;

   2kubbesi On İki İmam ve Ali’dir.

   3Nasibimi o verir, onunla barındım;

   4iki dünyada da bütün varım Ali’dir.

   Elifî taç pir eliyle alınan yol işaretidir; kubbesinin On İki İmam ve Ali olması başlığın inanç mimarisini kurar. Nasip, barınma ve iki cihanın varlığı aynı merkezde Ali’ye bağlanır.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Lâ diyemez buna her âlim hoca

   Gözlüye bir olup dip kapu baca

   Âleme şevk verir dün erte gece

   Görür gözlerimde nûrum Ali’dir

   1Hiçbir âlim ve hoca buna “hayır” diyemez;

   2gören kişi için dip, kapı ve baca birdir.

   3Dün, bugün ve gece âleme şevk verir;

   4gören gözlerimdeki nur Ali’dir.

   Bilginlerin reddedemeyeceği hakikat, gören göz için mekânsal ayrımları birleştirir. Zaman boyunca âleme yayılan şevk, şairin gözünde nur olur; Ali dış öğreti değil görmenin iç ışığıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Tarikat dediler bir yol sürdüler

   Getirdiler elimize verdiler

   Mervan’ı Zülfikar ile kırdılar

   Yezidleri kıran erim Ali’dir

   1“Tarikat” dediler ve bir yol sürdüler;

   2getirip onu elimize verdiler.

   3Mervan’ı Zülfikar ile kırdılar;

   4Yezidleri kıran yiğidim Ali’dir.

   Tarikat yürünmüş ve ele teslim edilmiş somut yol gibi anlatılır. Zülfikar, Mervan ve Yezid adları tarihî çatışmayı canlandırır; Ali yolun yalnız öğretmeni değil zulme karşı savaşan eri olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Sürdüm ötesin evlâda yetirdim

   Sohbetimde can tercüman getirdim

   Anın emri ile durdum oturdum

   Gönlümde gayrı yok varım Ali’dir

   1Yolun ötesini sürüp evlada ulaştırdım;

   2sohbetimde canı tercüman olarak getirdim.

   3Onun buyruğuyla kalktım ve oturdum;

   4gönlümde başkası yok, bütün varım Ali’dir.

   Yol Ehl-i Beyt evladına ulaştırılır, sohbetin sözcüsü ise doğrudan candır. Kalkıp oturmanın bile Ali buyruğuna bağlanması, gündelik hareketlerin erkânla düzenlendiğini gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Aşk oduyla ciğerlerim dağlıyım

   Boş değilim bir ikrâra bağlıyım

   Abdal Pir Sultan’ın Abdal oğluyum

   Adım Pir Mehemmed Pîrim Ali’dir

   1Aşk ateşiyle ciğerleri dağlanmış biriyim;

   2boş değilim, bir ikrara bağlıyım.

   3Abdal Pir Sultan’ın Abdal oğluyum;

   4adım Pir Mehmed, pirim Ali’dir.

   Son kıta aşk yarasını ikrarla dengeler: şair boşlukta değil verilmiş söze bağlıdır. Pir Sultan soy bağı ve Pir Mehmed adı görünür kimliği kurar; manevi silsilenin en üstünde Ali bulunur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle