Aba da Bir Dîbâ da bir Giyene

Açılış, aba ile diba arasındaki sınıf farkını seven gözünde hükümsüz kılar; güzel ile çirkin de aynı eşitlemeye katılır. “Yeşillim” seslenişi ve yaprak altında üşüme, bu kabul fikrini yakınlık arayan bir nakarata bağlar. Gemi direğinin uzunluğu ile efelerin çatallı yüreği arasında doğrudan açıklanmayan bir güç ve kararsızlık çağrışımı kurulur. Üşüyen anlatıcının yorganı açma isteği, uzak deniz ve efe imgesini sıcak bir buluşma arzusuyla yere indirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Aba da bir diba da da bir giyene

   Güzel de bir çirkin de bir sevene

   Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   Yeşil yaprak altında üşüdüm aman

   1Aba da diba da birdir giyene

   2Güzel de çirkin de birdir sevene

   3Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   4Yeşil yaprak altında üşüdüm, aman

   Açılış, aba ile diba arasındaki sınıf farkını seven gözünde hükümsüz kılar; güzel ile çirkin de aynı eşitlemeye katılır. “Yeşillim” seslenişi ve yaprak altında üşüme, bu kabul fikrini yakınlık arayan bir nakarata bağlar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Uzun olur gemilerin direği

   Çatal olur efelerin yüreği

   Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   Aç yorganı gireyim üşüdüm aman

   1Uzun olur gemilerin direği

   2Efelerin yüreği çatallı olur

   3Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   4Yorganı aç da gireyim, üşüdüm aman

   Gemi direğinin uzunluğu ile efelerin çatallı yüreği arasında doğrudan açıklanmayan bir güç ve kararsızlık çağrışımı kurulur. Üşüyen anlatıcının yorganı açma isteği, uzak deniz ve efe imgesini sıcak bir buluşma arzusuyla yere indirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Damdan dama uzatırlar eleği

   Benim yarim şu Konya'nın meleği

   Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   Yeşil yaprak altında üşüdüm aman

   1Damdan dama uzatırlar eleği

   2Benim yârim şu Konya’nın meleği

   3Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   4Yeşil yaprak altında üşüdüm, aman

   Damlar arasında uzatılan elek gündelik mahalle hayatını kurarken sevgilinin “Konya’nın meleği” sayılması sıradan çevreyi ideal güzellikle karşılaştırır. Yaprak altında üşüme nakaratı, erişilmez övgünün yanında bedensel yakınlık ihtiyacını korur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Damdan dama uzatırlar kalbırı

   Bekarları haydi yatağından kaldırı

   Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   Aç yorganı gireyim üşüdüm aman

   1Damdan dama kalburu uzatırlar

   2Bekârları haydi, yatağından kaldır

   3Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   4Yorganı aç da gireyim, üşüdüm aman

   Kalburun damlar arasında dolaşmasıyla bekârların yataktan kaldırılması, toplu eğlence ve hareket havası yaratır. Ardından gelen yorgan çağrısı, toplumsal şakanın içinden özel bir eşleşme isteğini belirginleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Kömür gözlüm haydi inip gelir ovadan

   Kaçırdım şahanı vardı gitti yuvadan

   Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   Yeşil yaprak altında üşüdüm aman

   1Kömür gözlüm haydi inip gelir ovadan

   2Şahinimi kaçırdım, yuvadan çıkıp gitti

   3Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   4Yeşil yaprak altında üşüdüm, aman

   Kömür gözlü sevgilinin ovadan gelişi canlı bir yaklaşma görüntüsü verir; yuvadan kaçırılan şahin ise elde tutulamayan fırsatı simgeler. Nakarattaki üşüme, bu kaybı yalnız duygusal değil, sığınaksız kalma hissiyle anlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Varıp gider şu ovanın düzüne

   Sürmeler mi çektin ela gözüne

   Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   Aç yorganı gireyim üşüdüm aman

   1Varıp şu ovanın düzlüğüne gider

   2Ela gözüne sürme mi çektin

   3Yeşillim yeşillim yeşillim aman

   4Yorganı aç da gireyim, üşüdüm aman

   Ovanın düzlüğüne giden yol ve ela göze çekilen sürme, son kıtayı hareket ile süslenme ekseninde kurar. Anlatıcı yine yorganı açma çağrısına dönerek bakışla başlayan hayranlığı somut beraberlik dileğiyle tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle