DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Anonim Halk Şiiri/Ağ Elime Mor Kınalar Yaktılar
turku · Çeşitli dönemler

Ağ Elime Mor Kınalar Yaktılar

Beyaz ele yakılan mor kına düğün işareti taşısa da anlatıcı on iki yaşında evlendirilip gurbete satıldığını söyler. Kına ile gözyaşı arasındaki karşıtlık, törenin dışarıdan kutlanan, çocuk gelin içinse zorlayıcı olan yüzünü gösterir. Merdivenden düşmek ve Tanrı’nın izniyle yeniden doğrulmak, anlatıcının kırılma ile direnme arasındaki hareketini somutlaştırır. Her çiçekten takınmasına rağmen kırmızı gülde kalan arzu, toparlanmanın eksik bir istekle sürdüğünü belirtir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ağ elime mor kınalar yakdılar

    Gaderim yok gurbetele saddılar

    On iki yaşındı gelin etdiler

    Ağlar ağlar göz yaşımı silerim of of

    1Beyaz elime mor kınalar yaktılar

    2Kaderim yok, beni gurbete sattılar

    3On iki yaşımda gelin ettiler

    4Ağlar, gözyaşımı silerim

    Beyaz ele yakılan mor kına düğün işareti taşısa da anlatıcı on iki yaşında evlendirilip gurbete satıldığını söyler. Kına ile gözyaşı arasındaki karşıtlık, törenin dışarıdan kutlanan, çocuk gelin içinse zorlayıcı olan yüzünü gösterir.

  2. 2

    Merdimenden endim endim yıkıldım

    Mevlam izin verdi gine dikildim

    Her çiçekten aldım aldım takındım

    Gırmızı gül sende galdı tamahdım

    1Merdivenden indim, düştüm

    2Mevlam izin verdi, yine doğruldum

    3Her çiçekten alıp takındım

    4Kırmızı gül sende kaldı; arzum da sende kaldı

    Merdivenden düşüp Tanrı’nın izniyle yeniden doğrulmak, kırılma ile direnme arasındaki hareketi somutlaştırır. Her çiçekten takınsa da kırmızı gülün ve arzusunun hitap edilen “sende” kalması, toparlanmanın kişiye bağlı eksikliğini sürdürür.

  3. 3

    Yüce dağ başındı n'asmalı pınar

    Asması yıkılmış suları harlar

    Galındı gal gal süpürgü çaldığım evler

    Başım alıp ele giderim

    1Yüce dağ başında asmalı pınar

    2Asması yıkılmış, suları çağlar

    3Hoşça kalın, süpürge çaldığım evler

    4Başımı alıp gurbet ele giderim

    Dağ başındaki asmalı pınarın yıkılması, geride bırakılan düzenin bozulmuş görüntüsüdür. Süpürge çalınan evlere “kalın” diye seslenip gurbet ele gitmek, gündelik emeğin mekânına doğrudan veda ederek ayrılığı kesinleştirir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 154374 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirAğacı Budamadım
Ağacı budamadım (da)
Anonim Halk Şiiri · turku

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

gurbet

memleketten uzak yer

mor kına

Ele yakılan koyu renkli kına.

kader

Kişinin başına geleceğine inanılan yazgı.

merdivenden yıkılmak

Güç kaybını ve ardından yeniden doğrulmayı anlatan düşüş.

Mevlâ izin vermek

Yeniden ayağa kalkmayı Tanrı'nın iradesine bağlamak.

tamah

Elde etme isteği, arzu.