Akayı Daşlı Dere
Taşlı derenin akışı sevilen göz ve kaşlara ulaşma isteğine eşlik eder. Anlatıcı su gibi taşlara vurup parçalanmayı göze alır; “çeşileyim” yüzeyi kesinleştirilmeden, sevgiliye yönelen hareketin yerel söyleyişi olarak korunur. Dere bu kez gülü ve çiçeğiyle övülür, fakat kızın türküleri anlatıcının yüreğine dert olur. Tabiatın güzelliği ile ezginin açtığı acı arasındaki karşıtlık, sevginin hem çekici hem yaralayıcı yönünü aynı kıtada tutar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Akayı
Vura vura daşlara
Çesileyim sevdiğum
O gözlere kaşlara
1Akayı taşlı dere
2Taşlara vura vura
3Sevdiğim, çeşileyim
4O gözlere, kaşlara
- 2
Kurbanım çaşlı dere
Gülüne çiçeğune
Kız senin türkilerun
Dert oldu yüreğume
1Kurbanım, taşlı dere
2Gülüne, çiçeğine
3Kız, senin türkülerin
4Yüreğime dert oldu
Dere bu kez gülü ve çiçeğiyle övülür, fakat kızın türküleri anlatıcının yüreğine dert olur. Tabiatın güzelliği ile ezginin açtığı acı arasındaki karşıtlık, sevginin hem çekici hem yaralayıcı yönünü aynı kıtada tutar.
- 3
Oy dere
ol derdumuze
Mevlam sabırlar versun
Sevdiğum ikimuze
1Oy dere, taşlı dere
2Derdimize derman ol
3Mevlam sabır versin
4İkimize, sevdiğim
Anlatıcı taşlı dereden iki sevgilinin derdine derman olmasını ister, ardından Tanrı’dan sabır diler. Akarsu artık yalnız mekân değil, kavuşamayan çiftin yakarışını taşıyan muhatap ve manevi aracı hâline gelir.
- 4
Süküt et
Derdumi dinlesana
Gurban olayım mevla
Bizi gavuştursana
1Sus artık, taşlı dere
2Derdimi dinlesene
3Kurban olayım Mevla’ya
4Bizi kavuştursana
Son bölüm dereyi susup derdi dinlemeye çağırır; kapanış doğrudan Tanrı’dan kavuşma ister. İlk kıtalardaki coşkulu akış böylece sessiz bir dinleme anına ve ortak geleceğe yönelen duaya dönüşür.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 156771 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Akkoyun karakoyunAnonim Halk Şiiri · turku→
Taşlı derenin akışı sevilen göz ve kaşlara ulaşma isteğine eşlik eder. Anlatıcı su gibi taşlara vurup parçalanmayı göze alır; “çeşileyim” yüzeyi kesinleştirilmeden, sevgiliye yönelen hareketin yerel söyleyişi olarak korunur.