DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Anonim Halk Şiiri/Akkoyun Karakoyun
turku · Çeşitli dönemler

Akkoyun Karakoyun

Ak koyun ile kara koyuna yöneltilen mezar kazma buyruğu, iki farklı yarayı yan yana yerleştirir. Kurşun ve bıçak izleri ad yerine ölüm biçimini öne çıkarır; ağıt daha ilk kıtada kaybı çıplak şiddet ayrıntısıyla kaydeder. Yükün dikkatle kaydırılması ve allı gelinin dibine dayandırılması cenaze ya da taşıma sahnesini topluluk hareketiyle kurar. “Babamın yiğitoğlu” hitabı, kurşun yaralı kişinin akrabalık içindeki değerini ve onurunu yükseltir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Akkoyun karakoyun

    Mezerini derin oyun

    Birinin adını

    Birini de koyun.

    1Akkoyun karakoyun

    2Mezarını derin oyun

    3Birini kurşun yaralı diye adlandırın

    4Birini de bıçak yaralı olarak koyun

    Ak koyun ile kara koyuna yöneltilen mezar kazma buyruğu, iki farklı yarayı yan yana yerleştirir. Kurşun ve bıçak izleri ad yerine ölüm biçimini öne çıkarır; ağıt daha ilk kıtada kaybı çıplak şiddet ayrıntısıyla kaydeder.

  2. 2

    Yükünü inceden kayarlar

    Dibine allı gelini dayarlar

    Kurşun yaralıda babamın yiğitoğlu

    Hatırını senden iyi sayarlar.

    1Yükünü ince ince kaydırırlar

    2Dibine allı gelini dayarlar

    3Kurşun yaralı, babamın yiğit oğlu

    4Hatırını senden daha üstün tutarlar

    Yükün dikkatle kaydırılması ve allı gelinin dibine dayandırılması cenaze ya da taşıma sahnesini topluluk hareketiyle kurar. “Babamın yiğitoğlu” hitabı, kurşun yaralı kişinin akrabalık içindeki değerini ve onurunu yükseltir.

  3. 3

    Gülü kokmaz mı sandın

    Balı bekmez mi sandın

    Anamda ölmez mi sandın

    Babamın yiğitoğlu

    1Gül kokmaz mı sandın

    2Bal pekmez olmaz mı sandın

    3Anam da ölmez mi sandın

    4Babamın kurşun yaralı yiğit oğlu

    Gülün kokusu ile balın pekmeze dönüşmesi üzerine sorular, ölümün doğal düzeni bozduğunu düşündürür. Annenin de ölebileceğini söyleyen kapanış, kurşun yaralı yiğidin ardından yasın aile boyunca yayılacağını bildirir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 154104 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirAklu Fikrim Gitti Yar Didarına Hey
Aklu fikrim gitti yar didarına hey
Anonim Halk Şiiri · turku

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

allı gelin

kırmızı giysili ya da başlıklı gelin

hatır saymak

değer vermek, gönlünü gözetmek

mezar oymak

Mezarı toprağın içine derin kazmak.

kurşun yaralı

Ateşli silahla yaralanmış kişi.

bıçak yaralı

Bıçakla yaralanmış kişi.

pekmez

Kaynatılmış koyu meyve şırası; kaynakta “bekmez”.