Âlem Bîzâr Oldu Benim Zârımdan

Feryadı herkesi bezdiren Âşık, sevgiliden ayrılışı, halkın dedikodusunu ve rakibin zulmünü anlatır; sonunda dünya, can ve nasihatten el çeker.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Âlem bîzâr oldu benim zârımdan

   Bir âşık bülbülüm gülden usandım

   1Dünya benim feryadımdan bezdi;

   2Âşık bir bülbülüm, gülden usandım.

   Bütün âlemi bezdiren feryat ile gülden usanmış bülbül, acının hem çevreyi hem söyleyen kişiyi tükettiğini bildirir. Gülden usanmak aşk nesnesinden de yorulmayı anlatır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ayırdılar beni nazlı yârımdan

   Çeşmim yaşının selinden usandım

   1Beni nazlı sevgilimden ayırdılar;

   2Gözyaşımın selinden usandım.

   Sevgiliden zorla ayrılma, gözyaşı selinden usanmayı aşkın kendisinden değil ayrılığın bedensel sonucundan doğurur. Ayrılığı başkalarının yapması toplum baskısını öne çıkarır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Felek alnımıza çekmiştir kalem

   Aşk bir âfet imiş gayrı ne diyem

   1Kader alnımıza yazısını yazmış;

   2Aşk bir felaketmiş, başka ne diyeyim?

   Feleğin alın yazısını kalemle çizmesi, aşk felaketini kişisel seçimden kaçınılmaz kadere taşır. Alın yazısı aşk felaketini kaçınılmazlaştırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bizi söyleşirler şu halk-ı âlem

   Bizi söyleşen dillerden usandım

   1Dünya halkı bizim hakkımızda konuşur;

   2Bizi konuşan dillerden usandım.

   Halkın konuşması, iki kişi arasındaki aşkı kamusal dedikoduya çevirir; usanılan şey artık sevgili değil dillerdir. Usanç sevgiliden çok aşkı konuşan dillere yönelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Kahpe rakip kanımıza kandın mı

   Çözülmüş yâremin sine bendi mi

   1Alçak rakip, kanımıza doydu mu?

   2Göğsümdeki yaramın bağı mı çözülmüş?

   Rakibin kana kanması ve göğüs bağının çözülmesi, eski yaranın yeniden açıldığı saldırgan bir sahne kurar. Çözülen bağ eski yaranın yeniden açılmasını düşündürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Fikredip bitirdim kendi kendimi

   Cihandan el çektim candan usandım

   1Düşüne düşüne kendimi tükettim;

   2Dünyadan vazgeçtim, canımdan usandım.

   Kendi kendini düşünerek tüketen anlatıcı, dünyadan vazgeçişi canından usanacak kadar ileri götürür. Düşünce artık kendini tüketen kapalı bir döngüdür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Garip Âşık neyler bây ü gedâyı

   Çekilmez güç olur feleğin yayı

   1Garip Âşık zengini yoksulu ne yapsın?

   2Kaderin yayını çekmek çok güçtür.

   Zenginle yoksulu anlamsız bulan garip Âşık, feleğin gerilmiş yayı karşısında toplumsal ayrımları önemsiz sayar. Feleğin yayı zengin ile yoksul ayrımından daha ağırdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   İstemem cihanı dünyayı, cânı

   Bana nasihat verenden usandım

   1Dünyayı da hayatı da canı da istemem;

   2Bana nasihat verenden usandım.

   Dünya ve candan sonra nasihatçiyi de reddetmek, dışarıdan gelecek hiçbir sözün bu usanmayı gideremediğini gösterir. Nasihat de reddedilince dışarıdan gelecek teselli kalmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle