Cefa Senden Değildir

Dertli, sevgilinin eziyetini onun iradesinden çok kendi kara bahtına ve söz dinlemeyen gönlüne bağlar. Gonca, bülbül ve kirpik oku imgeleriyle yaralanmasını anlatır; sonunda yokluğunda ‘Garip Dertli’ diye aranmayı vasiyet eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bana olan cefa senden değildir

   Benim kendi bahtım kara sevdiğim

   1Çektiğim eziyetin nedeni sen değilsin.

   2Ey sevgilim, benim kendi talihim karadır.

   Anlatıcı çektiği eziyetin sevgiliden değil kendi kara talihinden geldiğini söyler. Sevgiliyi suçtan uzak tutarken acıyı değiştirilemez kadere bağlar ve sitemini yumuşatır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Sana meyil vermek benden değildir

   Gönül düştü nedir çare sevdiğim

   1Sana yönelmem de kendi irademle olmadı.

   2Gönlüm sana düştü; artık ne çare var, sevgilim?

   Sevgiliye yönelmenin kendi iradesiyle olmadığını, gönlün çoktan ona düştüğünü belirtir. Akıl ile gönül ayrılır; çaresizlik aşkın seçilmiş değil başa gelmiş bir hâl sayılmasından doğar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bir gonca almışım cemal bağından

   Bülbül veş yat oldum gül budağından

   1Güzellik bahçesinden bir gonca koparmışım.

   2Bülbül gibi gül dalına yabancı oldum.

   Güzellik bahçesinden alınan gonca, sevgilinin genç ve açılmamış yüzünü simgeler. Bülbül gibi gül dalına yabancı kalmak ise sahip olunan güzelliğe erişememenin çelişkisini kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Müjgân oklarından hasret dağından

   Ciğerciğim pare pare sevdiğim

   1Kirpik oklarıyla hasretin açtığı yaralardan,

   2bağrım parça parça oldu, sevgilim.

   Kirpik okları ile hasret yaraları aynı saldırının parçalarıdır; sonuçta bağır parça parça olur. Yüz güzelliği artık seyir nesnesi değil, âşığın bedenini delen bir silaha dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Sen gibi canana kurban olursam

   Terki vücut terki cihan olursam

   1Senin gibi bir sevgili uğruna can verirsem,

   2bedenimden ve dünyadan vazgeçersem,

   Şair sevgili uğruna can vermeyi, bedenden ve dünyadan vazgeçmeyi birlikte düşünür. Kurban olma sözü mecaz sınırını aşar ve aşkın bedelini bütün varlıktan feragat olarak belirler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Bir gün dü çeşminden nihan olursam

   Garip DERTLİ diye ara sevdiğim

   1Bir gün iki gözünden kaybolursam,

   2beni ‘Garip Dertli’ diye anıp ara, sevgilim.

   Bir gün sevgilinin iki gözünden kaybolursa kendisinin ‘Garip Dertli’ diye aranmasını ister. Ölüm ihtimali, sevgilinin hafızasında adla yaşama arzusuna dönüşür ve şiir yumuşak bir vasiyetle kapanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle