Behey elâ gözlü dilber

Kerem, ela gözlü dilbere hangi bağın gülü olduğunu sorar ve onu seherde uyanan âşığın bülbülü diye över. Yüksek uçan hüma gibi bakışıyla gönlü açan sevgilinin kaçışı eleştirilir; canını ve bedenini gerçek sevgiliye adayan şair Aslı Han’ı dünyanın sultanı ilan eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Behey elâ gözlü dilber

   Kangı bağın gülüsün sen

   1Ey elâ gözlü dilber.

   2Hangi bağın gülüsün sen.

   Ela gözlü dilbere hangi bağın gülü olduğu sorulur; sevgili tek bir bahçeye ait, seçkin ve yetiştirilmiş bir güzellik gibi düşünülür. Bağın sorulması, gül güzelliğinin kökenini ve kime ait olduğunu öğrenme arzusunu da içerir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Seher vaktinde uyanır

   Âşıkın bülbülüsün sen

   1Tan vaktinde uyanır.

   2Sen âşığın bülbülüsün.

   Seherde uyanış yeni günün canlılığını taşır; sevgilinin âşığın bülbülü sayılması, alışılmış gül-bülbül rollerini bilinçli biçimde tersine çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Hümasın yüksek uçarsın

   Bir bakar gönlüm açarsın

   1Hüma kuşusun yüksek uçarsın.

   2Bir bakar gönlüm açarsın.

   Yüksek uçan Hüma erişilmezliği simgeler; tek bakışla gönlü açması, uzaktaki sevgilinin âşık üzerindeki ani iyileştirici etkisidir. Erişilmez Hüma’nın tek bakışta ferahlık vermesi, uzaklık ile teselli gücünü aynı sevgilide birleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ben severim sen kaçarsın

   Aklın yoktur delisin sen

   1Ben severim sen kaçarsın.

   2Aklın yoktur delisin sen.

   Âşık severken sevgili kaçar; onun deli ve akılsız sayılması, karşılıksız aşkın doğurduğu çok sert ve kırgın bir suçlamadır. Sert sözler, kaçışın âşıkta uyandırdığı incinmeyi doğrudan sevgilinin aklına yönelten öfkeli bir tepkidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Severim hakikî yari

   Feda kıldım canü teni

   1Gerçek sevgiliyi severim.

   2Feda kıldım canı ve bedeni.

   Sevginin ‘hakikî yar’a yöneldiği özellikle belirtilir; can ve bedenin feda edilmesi bu bağlılığın eksiksizliğini gösterir. Can ile bedenin birlikte sunulması, sevginin ne ruhsal ne fiziksel bir payı geride bıraktığını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   KEREM der ki Aslı Han’ı

   Cihanın sultanısın sen

   1KEREM der ki: Aslı Han’ı,

   2Dünyanın sultanısın sen.

   Kerem sevdiğini Aslı Han diye adlandırır; onu dünyanın sultanı sayması, kişisel sevgiyi en yüksek hükümranlık mertebesine çıkarır. Sultanlık benzetmesi Aslı Han’ı yalnız sevgili değil Kerem’in bütün dünyasına hükmeden kişi yapar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle