DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Köroğlu/Benden Selâm Eylen Bolu Beyine
Üç dörtlük · 16.–17. yüzyıl

Benden Selâm Eylen Bolu Beyine

Bolu Beyi’ne dağlardan yükselen savaş sesini haber verir; tüfeğin icadını eski mertlik düzeninin bozulması sayar. Köroğlu’nun meydandaki şanı, kır at köpüğü ve kanla kurulan sert tarihsel söylem içinde anlatılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Benden Bolu beyine

    Çıkıp şu dağları yaslanmalıdır

    Ok gıcırtısından gürzün sesinden

    Dağlar verip seslenmelidir

    1Benden Bolu Beyi’ne selâm söyleyin

    2Çıkıp şu dağlara dayanmalıdır

    3Okun gıcırtısından, gürzün sesinden

    4Dağlar yankı verip seslenmelidir

    Açılış, Bolu Beyi’ne iletilen selâmı barış jestinden çok dağlara çıkma ve yaklaşan sesi karşılama çağrısı yapar. Ok ile gürzün çıkardığı ses, dağların yankısıyla büyür; meydan okuma böylece bireysel bir sözden coğrafyayı dolduran savaş gürültüsüne dönüşür.

  2. 2

    Düşman geldi tabur tabur dizildi

    Alnımıza yazıldı

    Tüfenk icad oldu mertlik bozuldu

    kında paslanmalıdır

    1Düşman geldi, tabur tabur dizildi

    2Alnımıza kara yazgı yazıldı

    3Tüfek icat edildi, mertlik düzeni bozuldu

    4Eğri kılıç kınında paslanmalıdır

    İkinci dörtlük taburların dizilişini kara yazgıyla yan yana getirir ve tüfeğin ortaya çıkışını eski mertlik anlayışının bozulması sayar. Kında paslanan eğri kılıç, teknolojik değişim karşısında işlevini yitiren kahramanlık düzeninin simgesidir.

  3. 3

    KÖROĞLU düşer mi yine şanından

    Ayırır çoğunu er meydanından

    Kır at köpüğünden düşman kanından

    Çevren dolup şalvar ıslanmalıdır

    1Köroğlu yine şanından düşer mi?

    2Birçoğunu er meydanından uzaklaştırır

    3Kır atın köpüğüyle düşmanın kanından

    4Bel çevren ve şalvarın ıslanmalıdır

    Mahlaslı kapanış Köroğlu’nun şanını er meydanında sınar; kır atın köpüğü ile düşman kanını aynı giysi üzerinde birleştirir. Çevre ve şalvarın ıslanması grafik bir savaş imgesidir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'ın 172640 numaralı sabit revizyonu 12 dizeyi; Sadettin Nüzhet Ergun'un 1938 tarihli Halk Edebiyatı Antolojisi taraması aynı metni ve üç dörtlüklü birim düzenini verir. Köroğlu adı tek ve kesin tarihsel müellif iddiası değil, kaynakta ve sözlü varyant geleneğinde taşınan geleneksel atıftır. Kaynak, şiir düzeyinde adlandırılmış bir ölçü tanığı vermez. Metindeki savaş, kan, zor kullanma, sahiplenme ve yaş söylemi kendi tarihsel bağlamına aittir. Ana sayfa başlığında geçmişte görülen ‘Been’ yazım hatası basılı metne ait değildir. Vikikaynak sayfa adı olan ‘Benden Selam Olsun Bolu Beyi’ne’ dizisi şiirin gövdesinde geçmez; taramadaki basılı ilk dize ‘Benden selâm eylen Bolu beyine’ okur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirHemen Mevlâ ile Sana Dayandım
Hemen Mevlâ ile sana dayandım
Köroğlu · Dört dörtlük

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

selâm eylen

Selâm söyleyin, selâm iletin

gürz

Ağır, topuz biçimli savaş silahı

seda

Ses, yankı

kara yazı

Kötü yazgı, uğursuz kader

İğri kılınç

Eğri ağızlı kılıç

çevre

Bele sarılan kumaş veya kuşak