Benden Selâm Eylen Bolu Beyine
Bolu Beyi’ne dağlardan yükselen savaş sesini haber verir; tüfeğin icadını eski mertlik düzeninin bozulması sayar. Köroğlu’nun meydandaki şanı, kır at köpüğü ve kanla kurulan sert tarihsel söylem içinde anlatılır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Benden Bolu beyine
Çıkıp şu dağları yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından gürzün sesinden
Dağlar verip seslenmelidir
1Benden Bolu Beyi’ne selâm söyleyin
2Çıkıp şu dağlara dayanmalıdır
3Okun gıcırtısından, gürzün sesinden
4Dağlar yankı verip seslenmelidir
- 2
Düşman geldi tabur tabur dizildi
Alnımıza yazıldı
Tüfenk icad oldu mertlik bozuldu
kında paslanmalıdır
1Düşman geldi, tabur tabur dizildi
2Alnımıza kara yazgı yazıldı
3Tüfek icat edildi, mertlik düzeni bozuldu
4Eğri kılıç kınında paslanmalıdır
İkinci dörtlük taburların dizilişini kara yazgıyla yan yana getirir ve tüfeğin ortaya çıkışını eski mertlik anlayışının bozulması sayar. Kında paslanan eğri kılıç, teknolojik değişim karşısında işlevini yitiren kahramanlık düzeninin simgesidir.
- 3
KÖROĞLU düşer mi yine şanından
Ayırır çoğunu er meydanından
Kır at köpüğünden düşman kanından
Çevren dolup şalvar ıslanmalıdır
1Köroğlu yine şanından düşer mi?
2Birçoğunu er meydanından uzaklaştırır
3Kır atın köpüğüyle düşmanın kanından
4Bel çevren ve şalvarın ıslanmalıdır
Mahlaslı kapanış Köroğlu’nun şanını er meydanında sınar; kır atın köpüğü ile düşman kanını aynı giysi üzerinde birleştirir. Çevre ve şalvarın ıslanması grafik bir savaş imgesidir.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'ın 172640 numaralı sabit revizyonu 12 dizeyi; Sadettin Nüzhet Ergun'un 1938 tarihli Halk Edebiyatı Antolojisi taraması aynı metni ve üç dörtlüklü birim düzenini verir. Köroğlu adı tek ve kesin tarihsel müellif iddiası değil, kaynakta ve sözlü varyant geleneğinde taşınan geleneksel atıftır. Kaynak, şiir düzeyinde adlandırılmış bir ölçü tanığı vermez. Metindeki savaş, kan, zor kullanma, sahiplenme ve yaş söylemi kendi tarihsel bağlamına aittir. Ana sayfa başlığında geçmişte görülen ‘Been’ yazım hatası basılı metne ait değildir. Vikikaynak sayfa adı olan ‘Benden Selam Olsun Bolu Beyi’ne’ dizisi şiirin gövdesinde geçmez; taramadaki basılı ilk dize ‘Benden selâm eylen Bolu beyine’ okur.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Hemen Mevlâ ile sana dayandımKöroğlu · Dört dörtlük→
Açılış, Bolu Beyi’ne iletilen selâmı barış jestinden çok dağlara çıkma ve yaklaşan sesi karşılama çağrısı yapar. Ok ile gürzün çıkardığı ses, dağların yankısıyla büyür; meydan okuma böylece bireysel bir sözden coğrafyayı dolduran savaş gürültüsüne dönüşür.