Bülbül Olsam Gül Dalında Şakırım

Abdal bülbül, gül ve kuş dili imgeleriyle kendi bağına ve kendisine öğretilen dile güvenir. Pir eteğinden Hakk’a yönelir; ölüm karşısında hırka, şal ve çulla yetinip kısmet ve tevekkülü savunur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bülbül olsam gül dalında şakırım

   Öz bağımda biten gül neme yetmez

   Süleymanım kuş dilinden okurum

   Bana ta’lîm olan dil neme yetmez

   1Bülbül olsam gül dalında şakırım;

   2kendi bağımda biten gül bana neden yetmesin?

   3Süleyman’ım, kuş dilini okurum;

   4bana öğretilen dil bana neden yetmesin?

   Bülbül, gül ve kuş dili imgeleri kişinin kendi manevi kaynağına güvenmesini anlatır. Süleyman göndermesi özel bilgiyi taşır; tekrar edilen soru dışarıda başka gül ve dil aramaya gerek olmadığını savunur.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Derviş oldum pir eteğin tutarım

   Hak’ka doğru çekilüdür katarım

   Baykuş gibi garib garib öterim

   Issız viraneler çöl neme yetmez

   1Derviş oldum, pirin eteğine tutunurum;

   2katarım Hakk’a doğru yönelmiştir.

   3Baykuş gibi garip garip öterim;

   4ıssız viraneler ve çöl bana neden yetmesin?

   Pirin eteği yol bağlılığını, Hakk’a giden katar toplu yürüyüşü kurar. Baykuşun viranedeki sesi yalnızlık taşır; derviş için ıssız çöl eksiklik değil tefekkür ve sadakat mekânıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Aşk kitabın ele aldım yazarım

   Yolum Hak’ka doğru meylim nazarım

   Neme gerek dağı taşı gezerim

   Karşıda görünen yol neme yetmez

   1Aşk kitabını elime aldım, yazarım;

   2yolum, eğilimim ve bakışım Hakk’a doğrudur.

   3Dağı taşı gezmeye ne gerek var?

   4Karşımda görünen yol bana neden yetmesin?

   Aşk hem okunan hem yeniden yazılan kitaptır. Yön açıkça Hakk’a dönmüşken dağ taş dolaşmak gereksiz sayılır; görünen yolun yetmesi, manevî arayışta kararlılık ve dağılmama öğüdüdür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Dünyanın ötesi neden ma’lûmdur

   Anın asılına iren âlimdir

   Az yaşa çok yaşa sonu ölümdür

   Bir hırka bir şal bir çul neme yetmez

   1Dünyanın ötesinin ne olduğu bellidir;

   2onun aslına erişen kişi bilgindir.

   3Az yaşa, çok yaşa, sonu ölümdür;

   4bir hırka, bir şal ve bir çul bana neden yetmesin?

   Ölüm bütün yaşam sürelerini eşitler; gerçek âlim bu faniliğin aslına erişendir. Hırka, şal ve çul asgari ihtiyaçları temsil eder; ölümlü dünyada mal çoğaltmak yerine derviş sadeliği seçilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Abdal’ın sırrına kimseler ermez

   Tevekkül malını irteye koymaz

   Kişi kısmetinden ziyade yemez

   Bana kısmet olan mal neme yetmez

   1Abdal’ın sırrına kimse erişemez;

   2tevekkül malını yarına bırakmaz.

   3Kişi kısmetinden fazlasını yiyemez;

   4bana ayrılan mal bana neden yetmesin?

   Mahlas kıtası sırrı tevekkül ve kısmet anlayışıyla açıklar. Geleceği yığarak güvenceye alma reddedilir; kişinin payını aşamayacağı kabulü, kanaati yoksunluk değil bilinçli yol tavrı yapar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle