Bülbül oldum gülistanda şakırım

Kul Budala, bülbül ve kuş dili imgeleriyle manevi bilgisini anlatırken pir yolunu dünya gezisine üstün tutar. Ölümün kaçınılmazlığı ve kısmete razı olma düşüncesi, virane ile hırka gibi dervişlik işaretleri üzerinden olgunlaşır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bülbül oldum gülistanda şakırım

   Gül dalında biten gül neme yetmez

   Süleymanım kuşdilinden okurum

   Bana talim olan dil neme yetmez

   1Bülbül oldum gül bahçesinde şakırım

   2Gül dalında biten gül neden yetmesin

   3Ben Süleyman’ım; kuşların dilini okurum.

   4Bana öğretilen dil neden yetmesin

   Bülbül kimliğiyle gül dalında öten şair, Süleyman gibi kuş dilini bildiğini söyler; yine de kendisine öğretilen dili yeterli bulmaz. Manevi bilginin tadı, daha fazlasını aratan bir eksiklik duygusuyla verilir.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Aşk kitabın açtım okur yazarım

   Hak’ka doğru açılmıştır nazarım

   Neme gerek dağı taşı gezerim

   Şol pirime giden yol neme yetmez

   1Aşk kitabını açtım; onu okuyup yazıyorum.

   2Hak'ka doğru açılmıştır bakışım

   3Dağı taşı dolaşmama ne gerek var?

   4Pirime giden o yol bana neden yetmesin?

   Aşk kitabını okuyup yazan şairin bakışı Hakk’a açılmıştır; dağ taş gezmek yerine pire giden yolun yeteceğini söyler. Dış dünyadaki dolaşma, doğrudan manevi rehbere yönelen yolculuk karşısında değer kaybeder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Derviş oldum pir eteğin tutarım

   Hak’ka doğru çekilmiştir katarım

   Baykuş gibi garib garib öterim

   Issız viranede çöl neme yetmez

   1Derviş oldum; pirimin eteğine tutunuyorum.

   2İçinde bulunduğum kervan Hak’a doğru ilerliyor.

   3Baykuş gibi garip ve yalnız ötüyorum.

   4Basılı “Issız viranede çöl neme yetmez” dizesinde “çöl” ile “virane”nin bağı açık değildir.

   Pir eteğine tutunan derviş, Hakk’a doğru giden katarın içindedir; baykuş gibi ıssız viranede garip ses çıkarır. Yalnızlık görüntüsü, toplu yolculuk ve pir bağlılığı sayesinde yönünü kaybetmeyen bir arayışa dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Şu Dünyanın olacağı malûmdur

   Bu ilmin aslına eren âlimdür

   Az yaşa çok yaşa sonu ölümdür

   Eski hırka ile şal neme yetmez

   1Şu Dünyanın olacağı bellidir

   2Bu ilmin özüne ulaşan kişi âlimdir.

   3Az yaşa çok yaşa sonu ölümdür

   4Eski hırka ile şal neden yetmesin

   Dünyanın sonu bilinir, ilmin aslına eren bunu kavrar ve ömrün uzunluğu ölüm hükmünü değiştirmez. Eski hırka ile şal, fanilik bilgisi karşısında dervişe yetecek sade hayatın işaretleri olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Budala’m sırrına kimseler ermez

   Tevekkül mal altın eteğin komaz

   Kişi kısmetinden ziyade yemez

   Bana kısmet olan mal neme yetmez

   1Ben Budala’yım; sırrımı kimse anlayamaz.

   2Tevekkül eden, malın ve altının peşine düşmez.

   3Kişi kısmetinden fazla yemez

   4Bana kısmet olan mal neden yetmesin

   Budala sırrının anlaşılmazlığını söylerken tevekkülün altın eteğine tutunur ve herkesin ancak kısmetini yiyeceğini belirtir. Son dörtlük, dünyevi fazlalığı reddedip payına düşenle yetinmeyi manevi güvene bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle