DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Ahmed Cevad/Çırpınırdı Karadeniz
Altı dörtlük · 24 dize · 20. yüzyıl

Çırpınırdı Karadeniz

Karadeniz'in çırpınışını Türk bayrağına yönelen özlemle birleştirir; Kafkasya'dan Turan'a uzanan coğrafya savaş yıllarının millî tahayyülünü taşır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Çırpınırdı Karadeniz

    Bakıp Türk'ün bayrağına

    Ah ölmeden bir görseydim

    Düşebilsem toprağına.

    1Çırpınırdı Karadeniz

    2Bakıp Türk'ün bayrağına

    3Ah, ölmeden bir görseydim;

    4Düşebilsem toprağına.

    Karadeniz bayrağa bakan canlı bir varlık gibi çırpınır; konuşan ölmeden önce toprağa kavuşmayı diler. Deniz, bayrak ve mezar arzusu şiirin tarihsel milliyetçi duygusunu daha ilk dörtlükte birleştirir.

  2. 2

    Sırmalar sarsam koluna

    İnciler dizsem yoluna

    Fırtınalar dursun yana

    Yol ver Türk'ün bayrağına.

    1Sırmalar sarsam koluna

    2İnciler dizsem yoluna

    3Fırtınalar dursun yana

    4Yol ver Türk'ün bayrağına.

    Sırma ve inciyle bayrağın yolu törensel biçimde süslenir. Fırtınalara yana çekilme buyruğu verilmesi, doğayı bile bayrağın geçişine yol açan bir güç olarak kişileştirir.

  3. 3

    Ayrı düştüm dost elinden

    Yıllar var ki çarpar sinem

    Türk geldi yine de

    Selam Türk'ün bayrağına.

    1Ayrı düştüm dost elinden

    2Yıllardır çarpar göğsüm.

    3Vefalı Türk geldi yine de

    4Selam Türk'ün bayrağına.

    Dost elinden ayrı kalış, yıllardır çarpan göğüsle bedenselleşir. Vefalı Türk'ün gelişi ve bayrağa selam, ayrılığın ardından dönüş beklentisini kurar.

  4. 4

    o Türk kanı

    Hiç birinin bitmez şanı

    olsun ilk kurbanı

    Selam Türk’ün bayrağına.

    1Hamidiye o Türk kanı

    2Hiç birinin bitmez şanı

    3Kazbek olsun ilk kurbanı

    4Selam Türk’ün bayrağına.

    Hamidiye, Türk kanı ve Kazbek aynı savaş coğrafyasında anılır. Kurban dili ile biten dörtlük dönemin askerî retoriğidir; güncel çatışma veya halklar arası üstünlük onayı olarak aktarılmaz.

  5. 5

    Kafkaslardan esen yeller

    imdi sana selam söyler

    Olsun bütün eller

    Kurban Türk'ün bayrağına.

    1Kafkaslardan esen yeller

    2Şimdi sana selam söyler;

    3Olsun bütün Turan eller

    4Kurban Türk'ün bayrağına.

    Kafkaslardan esen rüzgâr selam taşıyıcısına dönüşür; Turan elleri bayrak uğruna kurban olmaya çağrılır. Turan sözü şiirin tarihsel pan-Türkist ufkunu belirtir, bugünkü siyasal program gibi sunulmaz.

  6. 6

    Kafkaslardan aşacağız

    Türklüğe şan katacağız

    Türk'ün şanlı bayrağını

    ele asacağız.

    1Kafkaslardan aşacağız

    2Türklüğe şan katacağız

    3Türk'ün şanlı bayrağını

    4Turan ele asacağız.

    Son dörtlük önceki selam ve bekleyişi eylem kipine çevirir: Kafkaslar aşılacak, şan artırılacak ve bayrak Turan iline asılacaktır. Bu gelecek zaman dizisi şiirin dönemsel seferberlik doruğudur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'ın 139955 numaralı sabit revizyonundaki tek şiir gövdesi; 24 fiziksel dize, ilk dize “Çırpınırdı Karadeniz”, son dize “Turan ele asacağız.”. Revizyon SHA1 7efece2347979e85461fa201e5101b855434e31f. Kaynak notunda Alp tarafından Azerbaycan Türkçesi–Türkiye Türkçesi çeviri kontrolü belirtilir; sabit Türkçe kaynak katmanı CC BY-SA 4.0'dır ve şairin özgün Türkçe metni gibi gösterilmez.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirAzerbaycan Ulusal Marşı
Azerbaycan! Azerbaycan!
Ahmed Cevad · Marş · 21 dize

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

sine

Göğüs; gönül ve duygu merkezi

Hamidiye

Balkan Savaşları döneminde ün kazanan Osmanlı kruvazörü

Kazbek

Kafkasya'da bir dağ

Turan

Türk halklarını ortak coğrafyada düşünen tarihsel ülkü

sırma

Altın veya gümüş renkli ince süs teli

vefalı

Bağlılığını sürdüren