Çırpınırdı Karadeniz
Karadeniz'in çırpınışını Türk bayrağına yönelen özlemle birleştirir; Kafkasya'dan Turan'a uzanan coğrafya savaş yıllarının millî tahayyülünü taşır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Çırpınırdı Karadeniz
Bakıp Türk'ün bayrağına
Ah ölmeden bir görseydim
Düşebilsem toprağına.
1Çırpınırdı Karadeniz
2Bakıp Türk'ün bayrağına
3Ah, ölmeden bir görseydim;
4Düşebilsem toprağına.
- 2
Sırmalar sarsam koluna
İnciler dizsem yoluna
Fırtınalar dursun yana
Yol ver Türk'ün bayrağına.
1Sırmalar sarsam koluna
2İnciler dizsem yoluna
3Fırtınalar dursun yana
4Yol ver Türk'ün bayrağına.
Sırma ve inciyle bayrağın yolu törensel biçimde süslenir. Fırtınalara yana çekilme buyruğu verilmesi, doğayı bile bayrağın geçişine yol açan bir güç olarak kişileştirir.
- 3
Ayrı düştüm dost elinden
Yıllar var ki çarpar sinem
Türk geldi yine de
Selam Türk'ün bayrağına.
1Ayrı düştüm dost elinden
2Yıllardır çarpar göğsüm.
3Vefalı Türk geldi yine de
4Selam Türk'ün bayrağına.
Dost elinden ayrı kalış, yıllardır çarpan göğüsle bedenselleşir. Vefalı Türk'ün gelişi ve bayrağa selam, ayrılığın ardından dönüş beklentisini kurar.
- 4
o Türk kanı
Hiç birinin bitmez şanı
olsun ilk kurbanı
Selam Türk’ün bayrağına.
1Hamidiye o Türk kanı
2Hiç birinin bitmez şanı
3Kazbek olsun ilk kurbanı
4Selam Türk’ün bayrağına.
Hamidiye, Türk kanı ve Kazbek aynı savaş coğrafyasında anılır. Kurban dili ile biten dörtlük dönemin askerî retoriğidir; güncel çatışma veya halklar arası üstünlük onayı olarak aktarılmaz.
- 5
Kafkaslardan esen yeller
imdi sana selam söyler
Olsun bütün eller
Kurban Türk'ün bayrağına.
1Kafkaslardan esen yeller
2Şimdi sana selam söyler;
3Olsun bütün Turan eller
4Kurban Türk'ün bayrağına.
Kafkaslardan esen rüzgâr selam taşıyıcısına dönüşür; Turan elleri bayrak uğruna kurban olmaya çağrılır. Turan sözü şiirin tarihsel pan-Türkist ufkunu belirtir, bugünkü siyasal program gibi sunulmaz.
- 6
Kafkaslardan aşacağız
Türklüğe şan katacağız
Türk'ün şanlı bayrağını
ele asacağız.
1Kafkaslardan aşacağız
2Türklüğe şan katacağız
3Türk'ün şanlı bayrağını
4Turan ele asacağız.
Son dörtlük önceki selam ve bekleyişi eylem kipine çevirir: Kafkaslar aşılacak, şan artırılacak ve bayrak Turan iline asılacaktır. Bu gelecek zaman dizisi şiirin dönemsel seferberlik doruğudur.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'ın 139955 numaralı sabit revizyonundaki tek şiir gövdesi; 24 fiziksel dize, ilk dize “Çırpınırdı Karadeniz”, son dize “Turan ele asacağız.”. Revizyon SHA1 7efece2347979e85461fa201e5101b855434e31f. Kaynak notunda Alp tarafından Azerbaycan Türkçesi–Türkiye Türkçesi çeviri kontrolü belirtilir; sabit Türkçe kaynak katmanı CC BY-SA 4.0'dır ve şairin özgün Türkçe metni gibi gösterilmez.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Azerbaycan! Azerbaycan!Ahmed Cevad · Marş · 21 dize→
Karadeniz bayrağa bakan canlı bir varlık gibi çırpınır; konuşan ölmeden önce toprağa kavuşmayı diler. Deniz, bayrak ve mezar arzusu şiirin tarihsel milliyetçi duygusunu daha ilk dörtlükte birleştirir.