DDizegâhDijital şiir arşivi
gazel · 17.–18. yüzyıl

Emîrî 5

Gazel, cefanın, fitnenin, başı dönmüşlüğün, bülbül feryadının ve şiir üslubunun kimden öğrenildiğini zincir hâlinde sorar; bütün yollar şairin sevgilisine ve şiirine çıkar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Kazâ gamze-i yârımdan öğrendi

    çeşm-i dildârımdan öğrendi

    Demiş ol kim sergeştelik kâfir

    Benim âşüfteler târımdan öğrendi

    Cemâle nâliş-i feryâdıma demsâz olub bülbül

    Figân-ı bu dil-i zârımdan öğrendi

    Bîtab bilmezdi âzâr eylemek uşşâk-ı şeydâya

    Benim ol bîvefâ yâr-ı sitemkârımdan öğrendi

    Niyâz âver olub şîve-i nazmı

    Emîrî şâhid-i pür feyz-i eş’ârımdan öğrendi

    1Kader, eziyet usulünü sevgilimin yan bakışından öğrendi.

    2Fitne çıkaran büyüyü sevgilinin gözünden öğrendi.

    3Yeni beliren o fitne şöyle demiş: “Ey kâfir, benim perişan âşıklarım

    4başı dönmüşlüğü siyah saçımın telinden öğrendi.”

    5Bülbül, güzelliğe yönelen feryadıma ses arkadaşı oldu.

    6Göğüs yakan iniltiyi bu ağlayan gönlümden öğrendi.

    7O bitkin kişi, çılgın âşıklara eziyet etmeyi bilmezdi.

    8Bunu benim vefasız ve eziyetçi sevgilimden öğrendi.

    9Şiir söyleyişinin tarzı, Âmid çevresine yalvararak geldi.

    10Emîrî, onu bereketli şiirlerimin güzelinden öğrendi.

    “Öğrendi” redifi soyut güçlere bir öğrenme hikâyesi verir: kader sevgilinin bakışından eziyeti, bülbül şairin gönlünden yakıcı sesi edinir. Yedinci-sekizinci dizeler özneyi “bitkin kişi” olarak ihtiyatla korur; sevgilinin vefasızlığından eziyet öğrenildiğini söyler. Son beyit Âmid çevresini şiir üslubuyla bağlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emîrî (Diyarbakırlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGazel
Bir dil ki sadâkatle mahabbet var içinde
Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Füsûn-i fitnesâzı

fitne çıkaran büyüyü

sînesûzun

göğüs yakan, iç acıtan

etrâf-ı Âmid

Diyarbakır çevresi

resm-i cefâyı

Kader, eziyet usulünü sevgilimin yan bakışından öğrendi

nevzuhûr-i fitne

Yeni beliren o fitne şöyle demiş: “Ey kâfir, benim perişan âşıklarım

zülf-i siyeh

başı dönmüşlüğü siyah saçımın telinden öğrendi.”