DDizegâhDijital şiir arşivi
gazel · 17.–18. yüzyıl

Gazel

Gazel, sadakatli gönlü ayna, sevgilinin dudağını nadir nüsha, dünyayı dönen kutu ve insanın amellerini sandık olarak tasarlar; minnet karşısında cennet sofrasını bile reddeder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bir dil ki var içinde

    Bir âyînedir hüsn-i letâfet var içinde

    Şîrînî-i evsâf-ı lebin şerhini gördüm

    Bir ki halâvet var içinde

    El urma eğer olursa

    Ol mâide ki nükhet-i minnet var içinde

    Bu şikest olsa da görsem

    Pinhânî ne esrâr ü ne hikmet var içinde

    tehî kaldı Emîrî

    Ne nakd-i ibâdet ü ne tâat var içinde

    1İçinde sadakat ve sevgi bulunan bir gönül,

    2güzellik ve incelik taşıyan bir aynadır.

    3Dudağının tatlı niteliklerinin açıklamasını gördüm;

    4içinde tatlılık bulunan ender bir nüsha gibiydi.

    5Cennet yemekleri bile olsa elini sürme,

    6eğer o sofrada minnet kokusu varsa.

    7Şu dönen gök kutusu bir kırılsa da görsem;

    8içinde gizli ne sırlar ve hikmetler var.

    9Emîrî, amel sandığı bomboş kaldı;

    10içinde ne ibadet sermayesi ne de kulluk var.

    İlk iki beyitte olumlu iç-dış ilişkisi kurulur: sevgi gönlü güzelleştirir, tatlı dudak ender bir kitabın içeriği gibi okunur. Beşinci-altıncı dizeler minnetle sunulan nimeti reddeder. Son iki beyit ise kozmik meraktan öz eleştiriye geçer; şair kendi amel sandığını boş bulur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emîrî (Diyarbakırlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGeldi bahâr ü mevsim-i gül
Geldi bahâr ü mevsim-i gül seyr-i cû gerek
Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

at’ime-i cennet

cennet yiyecekleri

hokka-i gerdân

dönüp duran gök kutusu; dünya

Sandûka-i a’mâl

ameller sandığı

sadâkatle mahabbet

İçinde sadakat ve sevgi bulunan bir gönül,

âyîne

güzellik ve incelik taşıyan bir aynadır

nüsha-i nâdir

içinde tatlılık bulunan ender bir nüsha gibiydi