DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi/Geldi bahâr ü mevsim-i gül
manzume · 17.–18. yüzyıl

Geldi bahâr ü mevsim-i gül

Bahar gezintisini şarap, gözyaşı ve secde imgeleriyle birleştiren gazel, sevgilinin yanağını gül bahçesine dönüştürür; son beyitte şiirin yeniliğini Emîrî’nin taze söyleyiş iddiasına bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Geldi bahâr ü mevsim-i gül gerek

    Bir elde bir elde gerek

    Yâd-ı lebinle giryemi ayb etme ey sanem

    Bilmez misin ki gerek

    Hâk-i niyâza maksadın ey dil sücûd ise

    ile evvel vuzû gerek

    Çok âb ü tâb verdi nigâhım izârına

    Gülzâr-ı hüsne buncileyin reng ü bû gerek

    Bu nazîre edenlere

    Tab’-ı Emîrî tâze reviş tâze gû gerek

    1Bahar ve gül mevsimi geldi; dere kıyısında gezmek gerekir.

    2Bir elde şarap kadehi, öteki elde testi olmalı.

    3Ey put gibi güzel, dudağını anıp ağlamamı ayıplama.

    4Bilmez misin ki gonca her zaman su ister?

    5Ey gönül, maksadın niyaz toprağına secde etmekse,

    6önce gözün kanlı yaşıyla abdest almak gerekir.

    7Bakışım sevgilinin yanağına büyük bir parlaklık verdi.

    8Güzellik gül bahçesine böylesine renk ve koku gerekir.

    9Bu yeni tarz şiire nazire söyleyecek kişilerin,

    10Emîrî'nin yeteneği gibi taze bir yolu ve yeni sözleri olmalı.

    İlk beyitteki dere gezisi ve kadeh, baharın dünyevî sevincini kurar; hemen ardından sevgilinin dudağıyla çoğalan gözyaşı bu sevinci âşığın niyazına çevirir. Kanlı yaşla alınan mecazî abdest, aşkı ibadet diliyle anlatır. Kapanışta şair, bu yeni zemine nazire yazacakların yalnız biçimi değil, taze düşünce ve sözü de yenilemesi gerektiğini söyler.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emîrî (Diyarbakırlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirSahbâ-yı la’l-i yâr dil-i hurremimdedir
Sahbâ-yı lâ’l-i yâr dil-i hurremimdedir
Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

seyr-i cû

dere kıyısında gezinti

câm-ı bâde

şarap kadehi

Hûnâb-ı eşk-i çeşm

gözün kanlı gözyaşı

nazm-ı nevzemîne

yeni tarz ve zemindeki şiir

sebû

Bir elde şarap kadehi, öteki elde testi olmalı

goncaya her demde su

Bilmez misin ki gonca her zaman su ister?