DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad/Aç sîneni âyîne-i hurşîd görülsün
manzume · 18.–19. yüzyıl

Aç sîneni âyîne-i hurşîd görülsün

Gazel, sevgilinin göğsünü, yanağındaki beni, kaşını ve dudağını kozmik görüntülere dönüştürür. Güneş aynası, Venüs, bayram yolu ve Cemşid tahtı üzerinden hayret içindeki âşığa umut görünüşleri sunar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Aç sîneni görülsün

    sûret-i ümmîd görülsün

    Bir vecd ile kıl çeşme ki cihânın

    Her zerresi bir şâhid-i câvîd görülsün

    Hâl-i ruh-i pür tâbını nezzâreye arz et

    Âyîne-i hurşîdde görülsün

    Ebrû ile ey kaşı kemân cünbişe başla

    Nezzâreye hem şekl-i reh-i îd görülsün

    Sun câm-ı lebin Es'ad-ı mahmûre ki sâkî

    Meyhânede hem görülsün

    1Göğsünü aç ki güneşin aynası görünsün.

    2Hayrete düşene umudun sureti gösterilsin.

    3Bir vecd ile göze öyle tecelli et ki dünyanın

    4dünyanın her zerresi sonsuz bir tanık gibi görünsün.

    5Parlak yanağındaki beni seyredenlere göster;

    6güneş aynasında sanki Venüs yıldızı görünsün.

    7Ey yay kaşlı sevgili, kaşını oynatıp harekete başla;

    8seyredene bayram yolunun kıvrımı da görünsün.

    9Ey saki, mahmur Esad’a dudak kadehini sun ki

    10meyhanede Cemşid’in tahtı da ortaya çıksın.

    Emir kipleri şiiri bir gösterme ayinine çevirir: “aç”, “arz et”, “harekete başla”, “sun”. Beden ayrıntıları tek tek göksel ve törensel karşılıklar kazanır. Son beyitte dudak kadehi, mahmur Esad için meyhaneyi Cemşid’in saltanat mekânına dönüştürür.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Bağdadlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBâğ-ı kûyında bakar bülbül-i dil bâm ü dereBağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Hayretzedeye

hayrete düşmüş kişiye

tecellâ

belirme, görünme

nâhîd

Venüs yıldızı

mesned-i Cemşîd

Cemşid’in tahtı ve hükümdarlık makamı

âyîne-i hurşîd

Güneş aynası.

câm-ı leb

Dudak kadehi.