Aç sîneni âyîne-i hurşîd görülsün
Gazel, sevgilinin göğsünü, yanağındaki beni, kaşını ve dudağını kozmik görüntülere dönüştürür. Güneş aynası, Venüs, bayram yolu ve Cemşid tahtı üzerinden hayret içindeki âşığa umut görünüşleri sunar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Aç sîneni görülsün
sûret-i ümmîd görülsün
Bir vecd ile kıl çeşme ki cihânın
Her zerresi bir şâhid-i câvîd görülsün
Hâl-i ruh-i pür tâbını nezzâreye arz et
Âyîne-i hurşîdde görülsün
Ebrû ile ey kaşı kemân cünbişe başla
Nezzâreye hem şekl-i reh-i îd görülsün
Sun câm-ı lebin Es'ad-ı mahmûre ki sâkî
Meyhânede hem görülsün
1Göğsünü aç ki güneşin aynası görünsün.
2Hayrete düşene umudun sureti gösterilsin.
3Bir vecd ile göze öyle tecelli et ki dünyanın
4dünyanın her zerresi sonsuz bir tanık gibi görünsün.
5Parlak yanağındaki beni seyredenlere göster;
6güneş aynasında sanki Venüs yıldızı görünsün.
7Ey yay kaşlı sevgili, kaşını oynatıp harekete başla;
8seyredene bayram yolunun kıvrımı da görünsün.
9Ey saki, mahmur Esad’a dudak kadehini sun ki
10meyhanede Cemşid’in tahtı da ortaya çıksın.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Esad (Bağdadlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Emir kipleri şiiri bir gösterme ayinine çevirir: “aç”, “arz et”, “harekete başla”, “sun”. Beden ayrıntıları tek tek göksel ve törensel karşılıklar kazanır. Son beyitte dudak kadehi, mahmur Esad için meyhaneyi Cemşid’in saltanat mekânına dönüştürür.