DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad/Bâğ-ı kûyında bakar bülbül-i dil bâm ü dere
gazel · 18.–19. yüzyıl

Bâğ-ı kûyında bakar bülbül-i dil bâm ü dere

Gazel gönlü, sevgilinin semtinde gül bekleyen bir bülbüle ve Yusuf için ağlayan Yakup’a benzetir; aşk yarasını kötü dillerden saklayıp çareyi insanlardan değil Allah’tan bekler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    bakar bülbül-i dil bâm ü dere

    Tâ ki gülzâr-ı ruhinden gül-i nezzâre vere

    gibi ol Yûsuf-ı hüsne dil-i zâr

    Şol kadar ağlıya kim çeşm-i ümîdi ağara

    Ey gönül zahmını ol

    Sînede sakla meded duymaya her ağzı kara

    Zeyd ü Amrın mededi olmaz Es'ad

    İş odur kim ikisinin işin Allah umara

    1Gönül bülbülü onun semtinin bahçesinde dama ve kapıya bakar;

    2ta ki yanağının gül bahçesinden seyredilecek bir gül açılsın.

    3İnleyen gönül, Kenanlı ihtiyar gibi o güzellik Yusuf'u için

    4öyle çok ağlasın ki umut gözü aklaşsın.

    5Ey gönül, o cevherli hançerin açtığı yarayı

    6bağrında sakla; aman, hiçbir kara ağız duymasın.

    7Zeyd ile Amr'ın yardımı işe yaramaz, ey Esad;

    8asıl iş, ikisinin işini Allah'ın düzeltmesidir.

    İlk beyitte sevgilinin yanağı gül bahçesi, gönül ise kapıda bekleyen bülbüldür. Kenanlı ihtiyar göndermesi Hz. Yakup’un Yusuf hasretiyle ağarmış gözlerini çağırır ve âşığın gözyaşına kutsal bir sabır ölçüsü verir. Cevherli hançerin yarası herkesin diline düşmemelidir. Son beyitte hukuk dilindeki adsız kişiler Zeyd ile Amr anılır; dünyevî aracılar değil, Allah’ın inayeti gerçek çözüm sayılır.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Musullu) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBeni bir rütbe dûşâr eylemiştir vahşet-i firkatBağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad · gazel

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

Bâğ-ı kûyında

sevgilinin semtinin bahçesinde

Pîr-i Ken'ân

Kenanlı ihtiyar; Hz. Yakup

hancer-i cevherdârın

cevherli, parlak hançer

kârger

etkili, işe yarayan

çeşm-i ümîd

Umut gözü.