DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad/Beni bir rütbe dûşâr eylemiştir vahşet-i firkat
gazel · 18.–19. yüzyıl

Beni bir rütbe dûşâr eylemiştir vahşet-i firkat

Gazel ayrılığın zehrinin âşığı kavuşmanın tadını bile alamayacak kadar uyuşturmasını anlatır; bahçe ve işret terk edilir, yanağın renk-koku büyüsü gül ile lalede yara açar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Beni bir rütbe dûşâr eylemiştir

    Ki gelse şâhid-i vaslın da olmam germ ünsiyyet

    Dili şu denlü telhkâm etti

    Ki vermez bâde-i vaslın mezâk-ı câna keyfiyyet

    -ı kahr-ı hecrinle o denlü bîdimâğım kim

    Şemîm-i kâkülün vermez dimâğa şemme-i râhat

    Temâşâ-yı çemen câm-ı tarabdan el ayak çektim

    Harâm oldu bana sensiz civânım

    Nedir bu nâz u istiğnâ tegâfül tâbekey cânâ

    Yeter zâlim gamınla gayrı bende kalmadı tâkat

    Senin nîyreng-i reng-i reng ü bûy-i ârızındandır

    Gül-i ra'nâde çâk-i zahm-ı hasret lâlede hırkat

    Amelden kaldım Es'ad

    Meğer imdâd ede eşk-i demâdem nâle-i hasret

    1Ayrılığın ürküntüsü beni öyle bir dereceye düşürdü ki,

    2kavuşma güzeli gelse bile onunla sıcak yakınlık kuramam.

    3Ayrılığının zehirli suyu gönlü öylesine acılaştırdı ki,

    4kavuşma şarabın canın damağına tat vermez.

    5Ayrılık kahrının kavurucu yeliyle öyle sersemledim ki,

    6saçının kokusu zihnime zerre rahatlık vermez.

    7Bahçeyi seyretmekten ve neşe kadehinden el ayak çektim;

    8ey genç sevgili, sensiz eğlence evi bana haram oldu.

    9Bu naz, kendini üstün tutma ve aldırmazlık nedir; daha ne zamana dek?

    10Yeter zalim, artık derdine dayanacak gücüm kalmadı.

    11Alımlı yanağındaki renk ve kokunun büyüsündendir:

    12iki renkli gülde hasret yarığı, lalede yanık vardır.

    13Ey Esad, ayrılık savaşının ortasında iş göremez oldum;

    14belki sürekli gözyaşı ile hasret iniltisi yardımıma gelir.

    İlk üç beyit ayrılığın yalnız acı vermediğini, duyuları da bozduğunu gösterir: kavuşma sıcaklık, şarap tat ve saç kokusu rahatlık sağlayamaz. Âşık bunun üzerine bahçe ile eğlenceyi bırakır. Sevgilinin naz ve ilgisizliğine doğrudan itiraz, şiirin duygusal merkezidir. Son bölümde renk ile koku tabiata yayılır; iki renkli gül yarılmış, lale yanmıştır. Esad’ın tek desteği gözyaşı ve iniltidir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Musullu) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBulunmaz bir civânsın hemdem-i ağyârsın hayfâBağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

vahşet-i firkat

ayrılığın ürküntüsü ve yabancılığı

zehrâbe-i hecrin

ayrılığın zehirli suyu

Semûm

kavurucu sıcak yel

kârzâr-âbâd-ı firkatte

ayrılık savaşının alanı

şâhid-i vasl

Kavuşmanın güzeli ve tanığı.

hâne-i işret

Eğlence evi.