Ey dertlilerin derdine derman eden Allah
Hüdâyî Tanrı’yı dertlilere derman, günahkâra bağış, âşığa vuslat ve kula kolay yol veren olarak över. Kerem denizi dalgalanınca rahmetin derinliği ve cennet bahçesi taliplere açılır. Rahmân ve Rahîm olan Tanrı’nın sınırsız ihsanını gören şair, duayı kolaylaştırıcı merhamet hükmüyle kapatır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ey dertlilerin derdine dermân eden Allah
kuluna rahmet-ü eden Allah
1Ey dertlilerin derdine çare veren Tanrı!
2Günahkâr kuluna rahmet ve bağış veren Tanrı!
- 2
Âşıklarına vuslatın ihsan eden Allah
Kullarına yollarını âsân eden Allah
1Âşıklarına kavuşma bağışlayan Tanrı!
2Kullarına yollarını kolaylaştıran Tanrı!
Âşığa vuslat ihsanı sevginin karşılığını, kula yolun kolaylaştırılması ise o sonuca götüren süreci kapsar. Tanrı hem hedefe kavuşturan hem yürüyüşte engelleri hafifleten merhamet kaynağıdır.
- 3
Mevce gelicek
Hâzırladı tâliblerine gülşen-i cennet
1Cömertlik denizi dalgalanınca rahmetin derinliği kabarır.
2İsteyenler için cennet bahçesini hazırladı.
Cömertlik denizinin dalgalanması rahmeti durağan bir bağış değil taşarak ulaşan güç gibi gösterir. Bu hareketin karşılığı, talipler için hazırlanan cennet bahçesidir; dua dertten başlayıp rahmetin genişliğine ve kavuşma mekânına açılır.
- 4
Sâdıklarına umarız ihsan ede vuslat
Kullarına yollarını âsân eden Allah
1Sadık kullarına kavuşma bağışlamasını umarız.
2Kullarına yollarını kolaylaştıran Tanrı!
Sadıkların vuslata erişmesi kesin bir hak gibi değil umut edilen ilahi ihsan olarak söylenir. Kulların yolunu kolaylaştıran Tanrı hitabı, kavuşmanın önündeki engelleri yine O’nun kaldırabileceğini vurgular ve duanın güven tonunu tamamlar.
- 5
Çoktur keremi lûtfu o Rahmanu Rahîm’in
İhsânına gayet mi var ol Hayyü ’in
1O Rahmân ve Rahîm’in cömertliği ve lütfu çoktur.
2Diri ve ezelî Tanrı’nın bağışının bir sınırı var mıdır?
Rahmân ve Rahîm adları merhametin hem dünyayı kuşatan hem özel bağışlayan yönünü çağırır. Hayy ve Kadîm’in ihsanına sınır sorusu cevabını içinde taşır: ezelî kaynağın lütfu sonlu değildir.
- 6
Bîhad keremin gördü HÜDAYÎ o Kerîm’in
Kullarına yollarını âsân eden Allah
1Hüdâyî o cömert Tanrı’nın sınırsız keremini gördü.
2Kullarına yollarını kolaylaştıran Tanrı!
Mahlas dizesi sınırsız keremi Hüdâyî’nin gördüğü tecrübeye bağlar. Son kolaylık hükmü, övgüyü soyut sıfat listesi olmaktan çıkarıp kulların yürüdüğü yolda hissedilen yardımla tamamlar.
Metnin kaynağı
Atıf basılı Azîz Mahmûd Hüdâyî bölüm başlığına ve kaynak kimlik kanıtına dayanır.
Atıf kanıtını aç ↗Sadettin Nüzhet Ergun’un 1938 Halk Edebiyatı Antolojisi içindeki Azîz Mahmûd Hüdâyî bölümü, 7 numaralı metin: 12 özgün dize ve 6 editoryal birim basılı sırayla korunmuştur. Sabit kaynak sürümü ergun1938-aziz-mahmud-hudayi-n7-4FC97A8D05A0.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
İsteyen yârınAzîz Mahmûd Hüdâyî · Tekke şiiri (basılı bent ve dize düzeni korunmuştur)→
Dertliye derman veren Tanrı hitabı duayı insanın somut acısından başlatır. Müznip kula rahmet ve mağfiret verilmesi, yardımın yalnız masuma değil kusurunu taşıyan kişiye de açık olduğunu gösterir.