Ey Gönül, İmkân Varlığı Hep Tanrı’nın Görünüşüdür

Varlığı Tanrı’nın görünüşü olarak okur; celal ile cemal, lâmekân ve fenâ imgeleri üzerinden aklın sınırını ve birlik sırrını anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   دلا هپ ذات بارينك ظهوريدر وجود امكان

   حقيقتجه نظر ايله نه صورت كوسترر رحمان

   1Ey gönül, imkân varlığı bütünüyle Tanrı’nın görünüşüdür

   2Hakikat gözüyle bak; Rahman hangi suretleri gösterir

   İmkân âlemi Tanrısal görünüş olarak okunur; ilk çift, görünen suretleri bağımsız nesneler değil Rahman’ın işaretleri sayar. Rahman’ın gösterdiği suretler çoğalsa da hepsi aynı kaynağın görünüşüdür; beyit çokluk içinde birlik okuması teklif eder.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   ولى ذاتى نهايتدر كمال اختفا سندن

   انى عقل ايتمدى ادراك انجون كورمدى اعيان

   1Fakat Zât’ın gizlenişindeki yetkinlik senden ötede bir son sınırdır

   2Akıl onu kavrayamadı; bu yüzden gözler de göremedi

   Gizlenişin yetkinliği aklın ve gözün sınırını çizer; kavrayamama burada eksiklikten çok Zât’ın erişilmezliğini belirtir. Akıl ile gözün birlikte durması, gizli Zât’ın ne düşünce nesnesine ne de doğrudan görüntüye indirgenebileceğini belirtir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   جلالى ماوراسندن جمالن عرض ايدردائم

   قى شمول ديده حق بين جمالينه اوله حيران

   1Celalinin ötesinden cemalini sürekli sunar

   2Hak gören göz, o güzelliğe bütünüyle hayran kalır

   Celal perdesinin ardından sunulan cemal, korku ile güzelliği ayırmaz; hak gören göz iki niteliği aynı görünüşte karşılar. Heybetin gerisindeki güzelliği görebilmek için bakışın korkuyu aşması gerekir; hayranlık bu iki niteliği aynı anda taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   آيك عشقى هو استنده اوچار عاشقلرى هردم

   فضاى لامكاننده ايدر قدسيلرى جولان

   1Hû aşkının kuşu göğünde âşıkları her an uçurur

   2Lâmekân boşluğunda kutsal varlıklar dolaşır

   Hû aşkının kuşları lâmekân göğünde uçar; mekânsızlık, sıradan yön ve mesafe ölçülerinin geçersizleştiği manevi alanı anlatır. Kuş ve gök dili, mekânsız alanı hareketli kılar; kutsal dolaşım sıradan coğrafyaya değil aşkın “Hû” çağrısına uyar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   قوى دعوى ايله زاهد صقين بيلدم ديمه حقى

   انى بيلن فدا ايلر يولنه نيجه يوزبيك جان

   1Ey zahit, kuru iddiayı bırak; “Hakk’ı bildim” demekten sakın

   2Onu bilen, yoluna yüz binlerce can feda eder

   Zahidin “bildim” iddiası canı ortaya koyan gerçek bilgiyle sınanır; sözde kesinlik yerine fedakârlık ölçüsü getirilir. Yüz bin canın feda edilmesi sayısal abartıdan çok, bilgiyi can güvenliğinin önüne koyan kesin bağlılığı anlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   گل اى ذاتى فنا اندر فنا اول سندخى تاكيم

   سراى سر وحدتده سنى باقى قيلا جانان

   1Gel ey Zâtî, sen de yokluk içinde yok ol ki

   2Birlik sırrı sarayında sevgili seni kalıcı kılsın

   Yokluk içinde yok olma çağrısı, birlik sırrı sarayında sevgili tarafından kalıcı kılınma paradoksuyla şiiri tamamlar. Fenâ ile bekā arasındaki geçişte özne kendi kalıcılığını kurmaz; onu birlik sarayında kalıcı kılan sevgilidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle