Ey Rahmeti Bol Padişah
Ahmed Kuddûsî, günahını gizlemeden ilahî huzura gelen kulun yalın duasını kurar. Gaffâr ve Settâr adları bağışlanma umudunu büyütür; son kıtada kendi isyanını ve kulluktaki yetersizliğini kabul ederken yine de rahmetten ümidini kesmez.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ey rahmeti bol
ile geldim sana
1Ey merhameti sınırsız hükümdar,
2işlediğim suçlarımla huzuruna geldim.
- 2
Ben eyledim hadsiz günah
ile geldim sana
1Sayısız günahı işleyen bendim.
2Bütün suç yükümle yine sana geldim.
Günahların sayısız oluşu sorumluluğu başkasına bırakmaya izin vermez; ‘ben eyledim’ sözü kişisel hesabı üstlenir. Nakarat, ağır suç yüküne rağmen kaçmak yerine bağışlayanın kapısına dönme kararlılığını yineler.
- 3
Senin adın iken
Ayp örtücü iken
1Senin adın çok bağışlayan Gaffâr iken,
2ayıpları örten Settâr da sensin.
Gaffâr adı günahı bağışlama, Settâr adı ayıbı örtme umudu verir. Şair kendi durumunu Tanrı’nın bu iki adıyla karşılaştırır; kusurun büyüklüğüne değil ilahi bağışın niteliğine dayanarak ümit kurar.
- 4
Kime varam sen var iken
ile geldim sana
1Sen varken başka kimin kapısına gidebilirim?
2İşlediğim suçlarımla huzuruna geldim.
Tanrı varken başka kapıya gitmeme sorusu, duanın tek muhatabını belirler. Suçun yeniden söylenmesi umutsuz bir tekrar değildir; kulun hiçbir aracıya sığınmadan bağışlanma kaynağına doğrudan yöneldiğini gösterir.
- 5
KUDDÛSÎ
Kullukta bir pelit
1Kuddûsî isyanda ileri gitmiş,
2kulluk görevinde ise tembel ve verimsiz kalmıştır.
Kuddûsî mahlasıyla isyandaki gayret ile kulluktaki tembellik karşılaştırılır. ‘Battal pelit’ benzetmesi işe yaramaz bir kütük gibi kalmayı anlatır; şair kendi manevi verimsizliğini alaycı sertlikle kabul eder.
- 6
Der kesmeyip senden ümit
ile geldim sana
1Yine de senden ümidini kesmeden şöyle der:
2‘Bütün suçlarımla huzuruna geldim.’
Bütün öz eleştiriye rağmen ümit kesilmez; son kıta duanın temel dengesini kurar. Kul ne günahını küçültür ne rahmeti sınırlar; aynı nakaratla suçunu ve dönüş iradesini birlikte Tanrı’ya teslim eder.
Metnin kaynağı
Ahmed Kuddûsî isnadı kaynak bölümü, görünür mahlas ve kamuya açık kimlik/çalışma kanıtıyla bağlandı. Eş adlar: Kuddûsî, Kuddûsî Baba, Şeyh Ahmed, Maraşîzâde. Kuddûsî mahlaslı başka kişiler eser kanıtı olmadan birleştirilmez.
Atıf kanıtını aç ↗Sadeddin Nüzhet Ergun, Halk Edebiyatı Antolojisi, 1938; Ahmed Kuddûsî, basılı No. 1, PDF 291–292; 6 birim/12 dize. Sabit sürüm Ergun-1938-KUDDUSI-1. Yerel görsel yollar yalnız iç kanıt zincirindedir; okur bağlantısı kamuya açık HTTPS taramasına gider.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Mücrim-i âsî kulunum ben senin Yâ RabbenâMehmed Fahrî-i Sünbülî · Gazel→
Tanrı rahmeti bol bir padişah olarak anılır; hüküm gücü merhametle birlikte düşünülür. Kul suçunu saklamaz ve tam da bu yükle huzura gelir; dua, kusursuzluk iddiasından değil açık itiraftan başlar.