Mücrim-i Âsî Kulunum Ben Senin Yâ Rabbenâ

Fahrî, günahını kabul eder; başarı Hızırının yetişmesini ve mahşerde bağışlanmayı diler, rahmetten ümit kesmeme sözüne tutunur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Mücrim-i âsî kulunum ben senin Yâ Rabbenâ

   Bakma yüzüm karasına lutf idüp Yâ Rabbenâ

   1Ey Rabbimiz, ben senin suçlu ve asi kulunum;

   2lütfet, yüzümün karasına bakma.

   Konuşan kendisini suçlu ve asi kul diye tanıtır, fakat yüz karasına bakılmamasını ister. İtiraf ile lütuf beklentisi ilk beyitte birlikte kurulur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Senden olmazsa inâyet hâlimiz müşkil olur

   Hızr-ı tevfîkın irişdür cümleye Yâ Rabbenâ

   1Senden yardım gelmezse hâlimiz güçleşir;

   2başarı Hızır'ını herkese yetiştir, ey Rabbimiz.

   İlâhî yardım olmazsa hâlin güçleşeceği söylenir; ‘tevfik Hızırı’ imgesi, başarı ve doğru yönü dara yetişen kılavuz biçiminde kişileştirir. Hızır adı umulmadık anda yetişen yardım çağrışımını taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Rûz-ı mahşerde hacîl itme bu âsî bendeni

   Budurur senden niyâzım rûz u şeb Yâ Rabbenâ

   1Mahşer gününde bu asi kulunu utandırma;

   2gece gündüz senden dileğim budur.

   Mahşerde utandırılmama isteği gece gündüz yinelenen duadır. Bu süreklilik, hesap günü korkusunu geçici kaygıdan kalıcı kulluk bilincine taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Lutf idüp bize didün Lâ taknetû min rahmetî

   Kat‘-ı ümmîd itmezüz biz dâ’imâ Yâ Rabbenâ

   1Lütfedip bize “Rahmetimden ümit kesmeyin” dedin;

   2biz de hiçbir zaman umudumuzu kesmeyiz.

   Rahmetten ümit kesmeme buyruğu doğrudan güven kaynağıdır. Konuşan, kusurunu inkâr etmeden ilâhî söz nedeniyle umudunu bırakmayacağını bildirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Çok lütuflar eyledün hergiz bu âsî bendene

   Hamdü li’llâh Fahrî-i nâçîzüne her dem Yâ Rabbenâ

   1Bu asi kuluna her zaman çok lütuf gösterdin;

   2Allah'a hamdolsun; değersiz Fahrî'ne her an, ey Rabbimiz.

   Son beyit geçmiş lütufları hatırlayıp şükreder. Fahrî'nin değersizlik söylemi, aldığı iyilikleri küçültmez; tersine şükrün kişisel sebebini belirginleştirir. ‘Nâçîzüne’ ile başlayan öbeğin yüklemsiz kalması şükür cümlesini eksiltili bir yakarışa dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle