Ey zülfü tâze sünbül ey kâmeti sanevber

Emrî’nin tahmisi Bâkî’nin dizelerini ayrılık ve kavuşma özlemiyle genişletir; son bentte can sevgilisinin görünmeyen yüzü için yükselen feryat, Bâkî hitabı ve sevgilinin dudağına duyulan susuzlukla tamamlanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ey zülfü tâze sünbül ey kâmeti sanevber

   Ey haddi lâle vü gül ey ağzı gonca-i ter

   Bâğ-ı cinanda yoktur sen gül’izâra benzer

   Ey saçları şeb-i kadr ey yüzü mâh-ı enver

   Dil tıflı her gün ağlar îd-i visâlin ister

   Tîğ-i firâkın ile bu sîne pâre pâre

   Sen serv kad nigârım çün gelmedi kenâre

   Gözüm yaşı aceb mi benzerse cûybâre

   Bir kerre görmeğ ile dil verdim ol nigâre

   Bir kez dahi görürsem can vermeğim mukarrer

   Mihr-i ruhunla ey meh sînemde her dem âteş

   Zülfüne bend olaldan oldu gönül müşevveş

   Bu hüsn-i bînâzirin evvelden eyleyen nakş

   Can vermek içün etmiş lâ’l-i lebini canbahş

   Cân almağıçün etmiş müjgânlarını hançer

   Derd-i firâkın ile kaldım gam ü elemde

   Hakka muhâl olubdur gülmek bana bu demde

   Yazdıkta kanlar ağlar derd-i dilim kalem de

   Lâyık mıdır kalam ben her dem zalâm-ı gamde

   Ola cemâlin ey meh günden dahi münevver

   Çoktan görünmez oldu gün yüzü yâr-ı cânın

   Eflâke erse tan mı Emrî senin figânın

   Terk eyleyüb be-küllî sevdâların cihânın

   Şol denlü meyli vardır Bâkî lebine anın

   Gûyâ ki teşne diller âb-ı zülâli ister

   1Ey saçı taze sümbül, ey boyu çam ağacı,

   2ey yanağı lale ve gül, ey ağzı taze gonca!

   3Cennet bahçesinde senin gül yüzüne benzeyen yoktur;

   4ey saçları Kadir gecesi, ey yüzü parlak ay!

   5Gönül çocuğu her gün ağlar, kavuşma bayramını ister.

   6Ayrılık kılıcınla bu göğüs parça parçadır;

   7ey servi boylu güzelim, çünkü kıyıya gelmedin.

   8Gözyaşımın ırmağa benzemesine şaşılır mı?

   9O güzeli bir kez görmekle gönlümü verdim;

   10bir kez daha görürsem can vereceğim kesindir.

   11Ey ay yüzlü, yanağının güneşiyle göğsümde her an ateş var;

   12saçına bağlandığımdan beri gönül karmakarışık oldu.

   13Bu benzersiz güzelliği daha en başta nakşeden,

   14can vermek için yakut dudağını can bağışlayıcı yapmış;

   15can almak için de kirpiklerini hançer yapmış.

   16Ayrılık derdinle gam ve elem içinde kaldım;

   17Allah bilir, bu zamanda gülmek bana imkânsız oldu.

   18Gönül derdimi yazarken kalem de kanlar ağlar.

   19Her an gamın karanlığında kalmam uygun mudur,

   20senin yüzün ey ay, güneşten bile daha aydınlıkken?

   21Can sevgilisinin gün yüzü çoktandır görünmez oldu;

   22ey Emrî, feryadın göklere erişse şaşılır mı?

   23Dünyanın sevdalarını bütünüyle bırakıp

   24ey Bâkî, onun dudağına öylesine büyük bir meyli var ki

   25sanki susamış gönüller berrak suyu ister.

   Beş bent boyunca sevgilinin yüzü bahçe, gece, ay ve güneş imgeleriyle büyütülür; âşığın bedeni ayrılık kılıcıyla parçalanır, gözü ırmak, kalemi kan ağlayan tanık olur. Son bentte “yâr-ı cânın” can sevgilisinin gün yüzüdür. “Bâkî” dudağın sahibi değil mahlas ve hitaptır; yöneliş “onun dudağına”dır. Böylece susamış gönüllerin berrak su isteği zemin dizelerinin mahlas işleviyle bağını korur.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle