Görünce rûy-ı âteşnâkini zülf içre tâbende

Kaside sevgilinin güneş gibi yüzünden başlayıp İbrahim Paşa’nın övgüsüne geçer; Âsaf, Nizâmülmülk, Ali Şîr ve Hâtem göndermeleriyle paşanın görüşü, ihtişamı ve cömertliği üstünleştirilir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Görünce rûy-i âteşnâkini zülf içre tâbende

   Kıyâs ettim ki zîrâ ebre girmiş mihr-i rahşende

   Sabâ nükhet feşân oldukça sünbülzâr-ı zülfünden

   Dimâğın şemm için eyler küşâde gonca gülşende

   Figân bî yâd-ı nâm-ı yâr olmaz kârger zîrâ

   Letâfet bahş olur mu olmasa hânende sâzende

   Gubâr-ı rehgüzârın tûtiyâ-yı dîdedir elhak

   Karâr eyler getürdükçe nesîm-i dilküşâ bende

   Riyâz-ı hüsn-i evsâfında Emnî andelîb-i dil

   Sezâdır ger senâ-yı Âsaf ile olsa gûyende

   Ne Âsaf neyyir-i burc-ı kerem kim pertev-i lûtfu

   İder her zerre-i nâçiz-i aczi meh nümâyende

   Ne Âsaf re’yine rûh-i Nizâm-ül-mülk eder tahsîn

   Alışır’ı eder ferr-i şükûh ü şânı şermende

   Atâsı naks fermâ-yı sehâ-yı Hâtem olmuştur

   Kemîne bendesi mîrân-ı İslâma eder hande

   Kerîm-üt-tab’ İbrâhim Paşa-yı hünerver kim

   Nâzîrin görmedi emsâli içre çeşm-i bînende

   Cenâb-ı Kibriyâ hemvâre ikbâlin füzûn etsin

   Ola bünyân-ı izz ü câhı çerha ser küşâyende

   1Ateşli yüzünü saçlarının içinde parlarken görünce,

   2parlak güneşin buluta girdiğini sandım.

   3Saba yeli saçının sümbül bahçesinden koku saçtıkça,

   4gül bahçesindeki gonca onu koklamak için burnunu açar.

   5Sevgilinin adını anmadan edilen feryat etkili olmaz;

   6çalgıcı yoksa şarkıcının sözü zarafet kazanır mı?

   7Geçtiğin yolun tozu gerçekten gözün sürmesidir;

   8gönül açan esinti onu bana getirdikçe içimde yer eder.

   9Güzellik vasıflarının bahçesinde Emnî'nin gönlü bir bülbüldür;

   10Âsaf'ı öven sözler söylemesi ona yaraşır.

   11Öyle bir Âsaf ki cömertlik burcunun yıldızıdır; lütfunun ışığı,

   12aczin değersiz her zerresini ay gibi gösterir.

   13Öyle bir Âsaf ki Nizâmülmülk'ün ruhu onun görüşünü över;

   14ihtişamının görkemi Ali Şîr'i utandırır.

   15İhsanı, Hâtem'in cömertliğinin eksik olduğuna hükmetmiştir;

   16en küçük kulu bile İslam beylerine güler.

   17Yaratılışı cömert, hüner sahibi İbrahim Paşa'nın,

   18benzerleri arasında dengini gören bir göz olmamıştır.

   19Yüce Allah onun ikbalini daima artırsın;

   20şeref ve makamının temeli göklere baş çıkarsın.

   İlk bölümde yüz-bulut, saç-sümbül ve yol tozu-sürme benzetmeleri klasik sevgili tasvirini kurar. Dokuzuncu dizede gönül bülbülü övgü makamına geçer ve memduhu tarihî devlet adamlarıyla karşılaştırır. İbrahim Paşa’nın lütfu en küçük zerreyi aya çevirirken cömertliği Hâtem’i, siyasî görüşü Nizâmülmülk’ü aşar; dua beyti bu yükselişi göğe bağlar.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle