DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Anonim Halk Şiiri/Halay Başı Kim Çeker (Sivas)
turku · Çeşitli dönemler

Halay Başı Kim Çeker (Sivas)

Halayın başını edalı kızın çekmesi, toplu oyunu aynı anda bir karşılaşma ve yön bulma sahnesi yapar. Kızın yolu şaşırıp anlatıcının evine gitmesi dileği açık bir kur yapmadır; kalaylı maşrapa nakaratı oyunun parlak, ritmik eşyası olur. Ortadaki kıta sevgiliyi halayda ilk görüşten başkasına bırakılmış olmasına kadar götürür. “Gül iken derdim seni” sözü sevilen kişiyi dalından koparılmamış bir çiçek gibi düşünür; öpmeye kıyamayan anlatıcının kaybı kendi çekingenliğiyle derinleşir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    kim çeker

    Bir kız çeker

    O kız yolu şaşırmış

    İnşallah bize gider

    Halaylı yar halaylı

    Maşrabası kalaylı

    1Halay başı kim çeker

    2Bir edalı kız çeker

    3O kız yolunu şaşırmış

    4İnşallah bize gider

    5Halaylı yar halaylı

    6Maşrabası kalaylı

    Halayın başını edalı kızın çekmesi, toplu oyunu aynı anda bir karşılaşma ve yön bulma sahnesi yapar. Kızın yolu şaşırıp anlatıcının evine gitmesi dileği açık bir kur yapmadır; kalaylı maşrapa nakaratı oyunun parlak, ritmik eşyası olur.

  2. 2

    Halayda gördüm seni

    Gül iken derdim seni

    Öpmeye kıyamazken

    Ellere verdim seni

    Halaylı yar halaylı

    Maşrabası kalaylı

    1Halayda gördüm seni

    2Gül iken derdim seni

    3Öpmeye kıyamazken

    4Ellere verdim seni

    5Halaylı yar halaylı

    6Maşrabası kalaylı

    Ortadaki kıta sevgiliyi halayda ilk görüşten başkasına bırakılmış olmasına kadar götürür. “Gül iken derdim seni” sözü sevilen kişiyi dalından koparılmamış bir çiçek gibi düşünür; öpmeye kıyamayan anlatıcının kaybı kendi çekingenliğiyle derinleşir.

  3. 3

    Girerim böylesine

    Şehitler yaylasına

    Şehitler konup gitmiş

    Giderim

    Halaylı yar halaylı

    Maşrabası kalaylı

    1Böylesine girerim

    2Şehitler yaylasına

    3Şehitler konup gitmiş

    4Ardından giderim

    5Halaylı yar halaylı

    6Maşrabası kalaylı

    Son bölüm Şehitler Yaylası’na çıkan yolu ve daha önce oradan geçip gidenleri anımsatır. Ardından gitme kararı, halayı yalnız eğlence değil ortak hafızanın izini sürme hareketine dönüştürür; aynı nakarat bu kez hüzünlü yürüyüşe eşlik eder.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 166047 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirİnsan Kısım Kısım Yer Damar Damar
İnsan kısım kısım hey hey yer damar damar,
Anonim Halk Şiiri · turku

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

maşrapa

su içmeye yarayan kulplu kap

halay başı

Halayı yönlendiren ve dizinin önünde bulunan kişi.

edalı

Davranışında naz ve zarafet bulunan.

gül iken dermek

Sevgiliyi taze bir gül gibi seçip almak.

Şehitler yaylası

Şehitlerin uğrayıp geçtiği hatıra mekânı.

ardısıra

Ardından, peşi sıra.