Hamdülillâh kim idüp lûtfi cenâb-ı Girdigâr

Hükümdarın hastalıktan kurtuluşunu kutlayan, beden ile devlet düzenini birleştiren sıhhat kasidesi. Hastalık bedenin yaralarını güle, kabarcığa ve desenli kumaşa dönüştürür; kaside hükümdarın kalıcı sağlığı için duayla kapanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hamdülillâh kim idüp lûtfi cenâb-ı Girdigâr

   Buldı sıhhat hazret-i Şâhenşeh-i Cem iktidâr

   Hak bu kim fikrinden ol zât-ı hümâyun tal'atın

   Muztarib olmuştu bil-cümle sıgâr ile kibâr

   Dembedem el kaldurup dergâh-ı Hak'ka sıdk ile

   Cân ü dilden derler idi yâ Ganî Perverdigâr

   Senden ümmîd eyleriz ol zât-ı pâkin sıhhatin

   Sen kıl anı cümle illetten İlâhî restgâr

   Hak budur kim inhirâfından mizâc-ı pâkinin

   Oldı gûyâ serteser eczâ-yı âlem bîkarâr

   Vâkıâ âlem tezelzül bulmamak mümkin midir

   Kâlib-i dünyâya zîrâ rûhtur ol şehriyâr

   Rûh olunca nâhoş elbette beden bîmâr olur

   Rûhtur kasr-ı ten istihkâmına çünkim medâr

   Hâsılı rûh-ı musavverdir bu server âleme

   Çok zaman yâ Rab anı tahtında eyle ber karâr

   Tâ ezelden gerçi kim olmuştu mahbûb-ül-kulûb

   Cümle halk-ı âleme ol şehriyâr-ı nâmdâr

   Ya'ni oldukça süvâr-ı rahş-ı devlet şân ile

   Seyr idenler tal'at-ı pâkin iderdi iftihâr

   Muktezâ-yı rûzigâr-ı dehr-i pür âzâr ile

   Kondı mir'ât-ı zamîr-i pâkine çünkim gubâr

   Gûş idenler illet-i cânsûzını bîtâb olur

   Taşlarla gömgök itti tenlerin dîvâne var

   Sıhhat-i zât-ı hümâyunun idüp Hak'tan recâ

   Halk-ı âlem gice gündüz ider idi âh ü zâr

   Gûyiyâ bir tâze nahl-i gülşen-i firdevs idi

   Câbecâ mânend-i gülşen güller açtı sad hezâr

   Yoksa bir ra'nâ gül-i sadberg-i bâğ-ı hüsn idi

   İtti anı tâb-ı te'sîr-i tarâvet jâledâr

   Yâ vücûdı bir sadeftir ol yem-i cûdun meğer

   Kim zuhûr itti niçe pâkîze dürr-i şâhvâr

   Yoksa bir rengîn bahâristân-ı feyz âsârdır

   Oldı verd ü yâsemîn ü lâleden üşkûfedâr

   Müntehab bir nüsha-i mergûbedir ol zât-ı pâk

   Buldı la'lin noktalarla serteser nakş ü nigâr

   Seyr idenler derler ol zât-ı tarâvet menba'ı

   Zâhir oldı âbda yer yer habâb-ı dânedâr

   Bâzûvânın şâh-ı gül gibi görenler didiler

   Pence-i mercân-ı yem behçetten oldı âşikâr

   Eyleyince saykal-ı dest-i kader perdâhte

   Cism-i pâki gül ü gülşten oldı sâf âyinevâr

   Ol zaman kim tâbiş-i nâr-ı harâret serbeser

   İtti ol cism-i latîf ü nâzenîni dâğdâr

   Gerçi buldı âfiyet ol menba'-ı ayn-ı şifâ

   Hayli zahmet çekti ammâ bir zaman leyl ü nehâr

   Gûyiyâ şimdi mükâfâtın ten-i bîmârına

   Bir çiçekli hil'at ihsân eyledi Perverdigâr

   Yâ benekli atlas-ı zertârdır pür nakş ü zîb

   Destgâh-ı gaybdan gönderdi anı Girdigâr

   Yâ İlâhî öyle ümmîd eyleriz kim bir dahi

   İrmeye ol zâta bir illet nihân ü âşikâr

   Serfirâz-ı tâc olup tahtında İskender gibi

   Sıhhat ile eyleye ömr-i tabîîde karâr

   Zât-ı pâki dembedem sâat be-sâat gün-be-gün

   Âfiyetler kesb ide âlemde Dürrî bîşümâr

   Olmaya nâzik teni âzürde-i dest-i tabîb

   Görmeye ömründe zahmet ol vücûd-i kâmkâr

   1Çok şükür, yüce Yaratıcı lütfetti de

   2Cem kudretli yüce hükümdar sağlığına kavuştu.

   3Gerçek şu ki o uğurlu yüzlü kişinin kaygısıyla

   4bütün küçükler ve büyükler kaygılanmıştı.

   5Hepsi durmadan içtenlikle Hak dergâhına el açıp

   6canıgönülden “Ey zengin ve besleyen Rabbimiz,” derdi.

   7Senden o temiz kişinin sağlığını umuyoruz;

   8ey Tanrı, onu bütün hastalıklardan kurtar.

   9Gerçek şu ki onun temiz mizacı bozulunca

   10sanki âlemin bütün parçaları baştan başa huzursuz oldu.

   11Gerçekten dünya nasıl sarsılmasın?

   12çünkü o hükümdar dünya bedeninin ruhudur.

   13Ruh rahatsız olunca beden elbette hastalanır.

   14Çünkü beden sarayının sağlamlığını ayakta tutan ruhtur.

   15Kısacası bu hükümdar, âlem için beden kazanmış bir ruhtur.

   16Ey Rabbim, onu uzun süre tahtında yerleşik kıl.

   17Gerçi ta ezelden beri gönüllerin sevgilisi olmuştu;

   18o ünlü hükümdar bütün dünya halkının sevgilisiydi.

   19Yani devlet atına şanla bindikçe

   20onu görenler temiz yüzüyle övünürdü.

   21eziyetlerle dolu dünyanın şartları gereği,

   22temiz gönül aynasına bir toz kondu.

   23Can yakan hastalığını işitenler bitkin düşerdi.

   24Taşlarla bedenini mosmor eden nice çılgın vardı.

   25Hükümdarın sağlığına kavuşmasını Hak'tan dileyerek,

   26bütün halk gece gündüz ah edip ağlardı.

   27Sanki o, cennet bahçesinin taze bir fidanıydı;

   28yer yer, bir gül bahçesi gibi, yüz bin gül açtı.

   29Yoksa güzellik bağının yüz yapraklı hoş bir gülü müydü?

   30Tazeliğinin etkili parıltısı onu çiy damlalarıyla bezedi.

   31Yoksa bedeni, o cömertlik denizinin bir sedefi miydi

   32ki içinden nice temiz, iri ve değerli inci çıktı?

   33Yoksa o, feyiz eserleri taşıyan renkli bir bahar bahçesidir.

   34Gül, yasemin ve lalelerle çiçeklendi.

   35O temiz kişi seçilmiş, beğenilen bir nüshadır.

   36Yakut renkli bedeni, beneklerle baştan başa nakışlandı.

   37Onu seyredenler, o tazelik kaynağı için şöyle der:

   38Suda yer yer tane tane kabarcıklar belirdi.

   39Gül dalına benzeyen kollarını görenler dediler ki:

   40Denizin mercan eli bütün parlaklığıyla göründü.

   41Kaderin eli onu cilalayıp parlattığında,

   42temiz bedeni gül bahçesi gibi dupduru bir aynaya döndü.

   43Hararet ateşinin parıltısı baştan başa

   44o narin ve latif bedeni baştan başa yaraladı.

   45Gerçi o şifa pınarının kaynağı iyileşti,

   46ama bir süre gece gündüz çok sıkıntı çekti.

   47Şimdi sanki hasta bedenine ödül olarak

   48Yaratıcı ona çiçekli bir kaftan bağışladı.

   49Yoksa o, desen ve güzellikle dolu benekli altın telli atlastır;

   50Yaratıcı onu görünmeyen âlemin tezgâhından gönderdi.

   51Ey Tanrım, öyle umarız ki bir daha

   52o kişiye gizli ya da açık hiçbir hastalık erişmesin.

   53İskender gibi taçla yücelip tahtında

   54sağlıkla doğal ömrünü sürdürsün.

   55Onun temiz kişiliği her an, saat saat, gün gün

   56ey Dürrî, dünyada sayısız sağlık ve esenlik kazansın.

   57Narin bedeni hekimin elinden incinmesin;

   58o bahtiyar varlık ömründe sıkıntı görmesin.

   Kaside hükümdarın sağlığını bütün toplumun huzuruyla eşitler; padişah dünya bedeninin ruhu sayıldığı için onun hastalığı âlemi sarsar. İyileşme gül, inci, ayna ve çiçekli kaftan imgeleriyle kutlanır. Son bölüm, hastalığın dönmemesi ve ömrün sağlıkla sürmesi için dua eder.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle