Hikmet-71

Türkçe söylenen dinî sözün âlimlerce küçümsenmesine karşı, ayet ve hadis anlamına ulaşan ariflerin bu dili saygıyla dinlediği savunulur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Huşlamaydur alimler sizni aygan Türki'ni

   Ariflerdin eşitseng açar köngil mülkini

   Ayet hadis ma'nası Türki bolsa muvafık

   Ma'nasıga yetgenler yerge koyar börkini

   Kazı müfti mullalar şeriatda râhnı

   Arif âşık alıbdur tarikatnı arkını

   Amel kılğan alimler dinimizni çırağı

   Burak miner mahşerde egri koyar börkini

   Amel kılsa âlimler din u ayın yarukı

   Körse bolur alarnı rengi ruyı körkini

   Amel kılmay "kâl" ilmin okuy bilmey kalğanlar

   Arkasığa köterür kırk eşekni yükini

   Hâcemen dep laf urma uşbu dünya bîpayan

   Bilemen dep aytma sen köngüldegi çirkini

   Rehnemâdur Hace Ahmed gülistanı ma'rifet

   Sözler sözi hakikat açar köngül mülkini

   Miskin zaif Hace Ahmed yetti puştinge rahmet

   Farsi tilini biliben hub aytadur Türki'ni

   1Âlimler, sizin söylediğiniz Türkçeyi hoş karşılamaz;

   2Oysa onu ariflerden dinlersen gönül ülkesini açar.

   3Ayet ve hadislerin anlamı Türkçede doğru karşılığını bulursa,

   4Anlamına erişenler saygıyla başlığını yere koyar.

   5Kadı, müftü ve mollalar şeriat yolunu tutar;

   6Arif ile âşık ise tarikatın yükünü omuzlar.

   7Bilgisiyle amel eden âlimler dinimizin kandilidir;

   8Mahşerde Burak’a biner, başlığını eğri biçimde koyar.

   9Âlimler bildikleriyle davranırsa dinin ve geleneğin ışığı olurlar;

   10Onları gören, yüzlerindeki güzelliği hemen fark eder.

   11Amel etmeyip yalnız söz bilgisini okuyan ve anlamayanlar,

   12Kırk eşeğin yükünü sırtlarında taşımış gibi olurlar.

   13“Ben hocayım” diye böbürlenme; bu dünya sonsuz değildir.

   14“Her şeyi bilirim” deme; önce gönlündeki kiri gör.

   15Hoca Ahmed yol gösterir; marifet onun gül bahçesidir.

   16Sözleri hakikati dile getirir ve gönül ülkesinin kapısını açar.

   17Yoksul ve güçsüz Hoca Ahmed, yedi kuşağına rahmet olsun;

   18Farsçayı bildiği hâlde Türkçeyi de güzelce söyler.

   Hikmet, dil tartışmasını ahlaki ölçüye bağlar: Türkçe, ayet ve hadisin anlamını doğru taşıdığında gönlü açan değerli bir araçtır. Şair gerçek âlimi bilgisiyle amel eden, yüzünde bunun aydınlığı görülen kişi olarak tanımlar; salt ezberi ise eşek yüküne benzetir. Son bölümde kibir ve bilgi iddiası eleştirilir, Hoca Ahmed’in Türkçe söyleyişi marifete açılan rehberlik olarak sunulur.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle