Hikmet-76
Tarikat iddiasının önce şeriat görevlerini yerine getirmeyi, niyeti Allah’a doğrultmayı ve azizlere yönelmeyi gerektirdiği öğretilir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Her kim kılsa tarikatnı da'vâsını
Evvel kadem şeriatga koymak kerek
Şeriatnıng işlerini edâ kılıb
songra bu da'vânı kılmak kerek
Şeriatsız dem urmaslar tarikatda
Tarikatsız dem urmaslar hakikatda
Uşbu yollar yeri bilinür şeriatda
Cümlesini şeriatdın sormak kerek
songra bir er kerek iradetliğ
bolsa ol bir erdin icazetliğ
Şeriatda rast muvafık kerametliğ
erning etegini tutmak kerek
Kim bilmeyin bu yollarnı şeyhmen dese
Kerametdin vilayetge haber berse
erür eger ruhül-emin erse
Özin andağ batıllardın saçmak kerek
İradetsiz icâzetsiz mürşid bolmas
Tarikatnıng yollarını hergiz bilmes
Mübtedidür iradetge layık ermes
Andağlardın yırağ-yırağ kaçmak kerek
İrâdetni bergil ehl-i icazetge
Kâim bolgıl tüni ü küni riyazetge
Sanab anı kulluğunu ibadetge
Kulluğıda belni bağlab turmak kerek
songra mücahede tonın kiyib
Riyazetni botasıda erib akıb
Menmenlikdin ötüb özini sâf kılıb
İzzet rahatın satıb hârlık almak gerek
Uşbu turur erenlerni kılğanları
Taliblerge bilsün deban ayğanları
Rastdur bu söz bilgil yoktur yalğanları
Can kulağı birle munı bilmek kerek
Sıdkı birle her kim kabul kılsa munı
İ'tikadı birle bolsa tünü küni
Yadı birle meşğul bolsa yeldâ tüni
Erenlerdin himmet yarı kılmak kerek
İradetsiz uşbu yolğa kirmediler
İnâbetsiz yolğa kadem koymadılar
İcâzetsiz yarım nefes urmadılar
Mürid bolğan bu sıfatlığ bolmak kerek
Her kim kirse uşbu yolğa belin bağlab
Kul Hace Ahmed kerek özni hadim eyleb
Niyetini Hüdayığa dürüst eyleb
Teveccühni azizlerge kılmak kerek
1Kim tarikat yolunda bulunduğunu ileri sürerse,
2İlk adımını şeriata atması gerekir.
3Şeriatın gereklerini eksiksiz yerine getirip
4Ancak ondan sonra bu iddiada bulunması gerekir.
5Şeriatsız kişi tarikattan söz edemez;
6Tarikatsız kişi hakikatten söz edemez.
7Bu yolların yeri ve ölçüsü şeriatta bilinir;
8Hepsini şeriata danışmak gerekir.
9Bundan sonra irade sahibi bir er gerekir;
10O er, yetkili birinden izin almış olmalıdır.
11Şeriata dosdoğru uyan, keramet sahibi olmalıdır;
12İşte o kişinin eteğine tutunmak gerekir.
13Bu yolları bilmeden kendine şeyh diyen,
14Keramet ve velilikten haber verdiğini söylese bile,
15Cebrâil olduğunu iddia etse dahi sözü geçersizdir;
16İnsan kendini böyle sahte kişilerden kurtarmalıdır.
17Manevî bağ ve izin olmadan mürşit olunmaz;
18Böyle biri tarikat yollarını asla bilemez.
19O daha yolun başındadır, bağlılık almaya uygun değildir;
20Böylelerinden çok uzaklara kaçmak gerekir.
21Bağlılığını yetki sahibi birine ver;
22Gece gündüz manevî eğitime devam et.
23Bunu kulluğun ve ibadetin sayıp
24Hizmette belini bağlayarak hazır durmak gerekir.
25Sonra mücadele giysisini üzerine giyip
26Çile potasında eriyip akarak
27Benlik duygusunu aşmalı, kendini arıtmalı;
28İtibar ve rahatı verip alçak gönüllülüğü almak gerekir.
29Erenlerin yaptığı işte budur;
30Talipler öğrensin diye bunu söylemişlerdir.
31Bu söz doğrudur, bil ki içinde yalan yoktur;
32Onu can kulağıyla dinleyip anlamak gerekir.
33Kim bunu içtenlikle kabul ederse,
34Gece gündüz inancına bağlı kalırsa,
35Uzun geceler boyunca Hak’kı anmakla meşgul olursa,
36Erenlerin himmetini kendine yoldaş etmelidir.
37Onlar manevî bağ kurmadan bu yola girmediler;
38Tövbe edip yönelmeden yola adım atmadılar.
39İzin almadan yarım nefes bile söz söylemediler;
40Mürit olan kişinin niteliği böyle olmalıdır.
41Kim bu yola girerse belini hizmete bağlamalı;
42Kul Hoca Ahmed gibi kendini hizmetkâr bilmeli.
43Niyetini Allah’a karşı dosdoğru tutmalı;
44Yönelişini büyük mürşitlere çevirmelidir.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Ahmed Yesevî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 164592 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Şeriatnı şeraitin bilgen aşıkAhmed Yesevî · hikmet→
Hikmet, tarikat iddiasını kurallı bir yetki ve eğitim zincirine bağlar: şeriat zemini, icazetli rehber, irade, riyazet, hizmet ve niyet birbirinden koparılamaz. Sahte şeyhlik eleştirisi şiirin merkezindedir. Etek tutmak, bel bağlamak ve çile potasında erimek gibi imgeler, müridin benliğini azaltıp sorumluluğunu artıran uzun bir dönüşümü anlatır.