DDizegâhDijital şiir arşivi
hikmet · 12. yüzyıl

Hikmet-77

Şeriat şartlarını bilen âşığın tarikat makamlarını geçip hakikat denizine dalması ve erenlere hizmetle murada ermesi anlatılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Şeriatnı şeraitin bilgen aşık

    Tarikatnı makamını bilür dostlar

    Tarikatnı işlerini eda kılıb

    deryasığa batar dostlar

    körüb bolmas tün-kün uyub

    Pak ışkını kolga almay bolmas yürüb

    deryasını hatarı köb

    Hiç uhlamay didarını körer dostlar

    Eya aşık bu dünyada mihnet targıl

    Tartkan cevr u cefalarını rahat bilgil

    "Hû" sohbetin kurgan yerge özüng urgıl

    Urgan aşık muradıga yeter dostlar

    Bu yollarnı gazâsudur kaygu mihnet

    Mihnet tartıb cefâ çekken körer rahat

    Seherlerde zârı kılgan huş saadet

    'Hû-Hû" teyu bu dünyadın öter dostlar

    dil birle yığlaganlar körgey lika

    Sübhan İgem kılgay ata

    Kılavuzsuz yolga kirmeng aynı hata

    Yolga kirgen menzillerdin ozar dostlar

    Vaderiğa ötti ömrüm bilmey kaldım

    Bu dünyanı esbabını kolga aldım

    Dünya izleb din işini artka saldım

    Bilelmesmen halim neçük bolar dostlar

    Muhabbetni şarabıdın tatmaganlar

    dek herkun özin satmaganlar

    Bu dünyanı izzetidin ötmegenler

    Hayvan erür belki andın beter dostlar

    Aşık bolsang ışk yolıga koygıl kadem

    Dünya ukbin talak koygıl misl-i Edhem

    Akil erseng dünya üçün yemegil gam

    Kıyamet kün cezaların berer dostlar

    Sır şarabın içgen aşık özin bilmes

    Bu dünyanı izzetlerin közge ilmes

    Yüzming dânâ nâsih bolsa pendin almas

    Vaşuka dep özin bilmey yürer dostlar

    Ruz-ı elest Hüda özi nida kılgan

    "Kalu bela" deban ruhlar cevab bergen

    Hazret taba ruhlar uçub karşu kelgen

    Andağ aşık Hak cemalin körer dostlar

    Kul Hace Ahmed aşık bolsang dünya koygıl

    Ahiretni azabıdın kaygu yegil

    Erenlerni kılganların hem sen kılgıl

    Hizmet kılgan âhir murad tapar dostlar

    1Şeriatın şartlarını bilen âşık,

    2Tarikatın makamlarını da bilir, dostlar.

    3Tarikatın gereklerini yerine getirerek

    4Hakikat denizine dalar, dostlar.

    5Gece gündüz uyuyarak ilahî yüz görülmez;

    6Arı aşkı ele almadan bu yolda yürünmez.

    7Hakikat denizinin tehlikesi çoktur;

    8Hiç uyumadan o yüzü görür, dostlar.

    9Ey âşık, bu dünyada sıkıntıya katlan;

    10Çektiğin eziyet ve cefayı rahatlık say.

    11“Hû” sohbetinin kurulduğu yere kendini at;

    12Bunu yapan âşık muradına erişir, dostlar.

    13Bu yolların çetin savaşı kaygı ve sıkıntıdır;

    14Sıkıntıya katlanıp cefa çeken rahatı görür.

    15Seherlerde inleyerek yakaran ne mutludur;

    16“Hû Hû” diyerek bu dünyadan geçer, dostlar.

    17İçten bir gönülle ağlayanlar ilahî buluşmayı görecek;

    18Yüce Rabbim kendi yüzünü onlara armağan edecek.

    19Kılavuzsuz yola girmek açık bir hatadır;

    20Rehberle yola giren menzilleri aşar, dostlar.

    21Ne yazık, ömrüm geçti de ben fark edemedim;

    22Bu dünyanın araçlarını elimde topladım.

    23Dünyayı ararken din işini geriye bıraktım;

    24Hâlimin ne olacağını bilemiyorum, dostlar.

    25Muhabbet şarabından tatmayanlar,

    26Bâyezid gibi her gün benliğinden geçmeyenler,

    27Bu dünyanın itibarını geride bırakmayanlar,

    28Hayvandır, hatta ondan da aşağıdır, dostlar.

    29Âşıksan aşk yoluna adımını at;

    30İbrahim Edhem gibi dünyayı ve sonrasını boşla.

    31Akıllıysan dünya uğruna kedere kapılma;

    32Karşılıklar kıyamet günü verilir, dostlar.

    33Sır şarabını içen âşık kendinden habersiz olur;

    34Bu dünyanın itibarına göz ucuyla bile bakmaz.

    35Yüz bin bilge öğüt verse de söz dinlemez;

    36“Vah aşk!” diyerek kendini bilmeden dolaşır, dostlar.

    37Ezel sözleşmesi gününde Allah nida etti;

    38Ruhlar “Evet, Rabbimizsin” diye cevap verdi.

    39Ruhlar Hazret’e doğru uçup karşılamaya geldi;

    40Böyle bir âşık Hak cemalini görür, dostlar.

    41Kul Hoca Ahmed, âşıksan dünyayı bırak;

    42Ahiretin azabını düşünüp kaygılan.

    43Erenlerin yaptığını sen de yerine getir;

    44Hizmet eden sonunda muradına ulaşır, dostlar.

    Şiir, şeriattan tarikata ve oradan hakikate ilerleyen yolu deniz, savaş, şarap ve yolculuk imgeleriyle kurar. Kılavuz gereği açıkça vurgulanırken Bâyezid ve İbrahim Edhem, dünyadan ve benlikten vazgeçmenin örnekleri olur. Ezel ahdi bendi, âşığın bugünkü arayışını ruhların ilk “evet”ine bağlar; son ölçüt ise gösteriş değil hizmettir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Ahmed Yesevî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 164593 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirHikmet-78
Keling dostlar Allah yâdın daim aytıng
Ahmed Yesevî · hikmet

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Hakikatnı

hakikati, gerçeği

Didârını

yüzünü, ilahî cemalini

Çın

gerçek, içten, samimi

Bayezid

Bâyezid-i Bistâmî özel adı

hakikat deryası

Tarikat gereklerini tamamlayan âşığın daldığı tehlikeli deniz.

rûz-ı elest

Ruhların Tanrı’ya kulluk sözü verdiği ezel günü.