İreyhan Eker Misin

Reyhan ekme ve onu bala ya da şekere katma soruları, dünyevî tatla ahirette hesap verme düşüncesini aynı kıtada buluşturur. “Dünyada ettiğini çeker misin?” sözü neşeli nakaratın içine ahlaki bir uyarı yerleştirir. Karanfilin kat kat görünüşü servi boylu sevgilinin yaklaşmasına bağlanır. Sevgili gelince gönlün ona dönüşmesi, bakış ile iç dünya arasındaki mesafeyi kaldırır; lili heceleri bu değişimi oyunlu bir ezgi içinde taşır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   İreyhan eker misin,(lili yar)

   Balınan seker misin.(Lili De lili yar)

   Dünyada ettiğini,(lili yar)

   Ahrette çeker misin.(Lili De lili yar)

   1Reyhan eker misin, lili yar?

   2Bal ile şeker misin, lili de lili yar?

   3Dünyada ettiğini, lili yar,

   4Ahirette çeker misin, lili de lili yar?

   Reyhan ekme sorusunu, muhatabın bal ile şeker olup olmadığını soran ayrı bir tat benzetmesi izler. Son iki dize dünyevi davranışın ahirette karşılık bulacağını hatırlatır; neşeli “lili yar” nakaratı, kur yapma ile ahlaki uyarıyı aynı ezgide tutar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Karanfil oylum oylum,(lili yar)

   Geliyor servi boylum.(Lili De lili yar)

   Servi boylum gelince,(lili yar)

   Sen olur benim gönlüm.(Lili De lili yar)

   1Karanfil kat kat, lili yar,

   2Servi boylum geliyor, lili de lili yar,

   3Servi boylum gelince, lili yar,

   4Gönlüm senin olur, lili de lili yar.

   Karanfilin kat kat görünüşü servi boylu sevgilinin yaklaşmasına bağlanır. Sevgili gelince gönlün ona dönüşmesi, bakış ile iç dünya arasındaki mesafeyi kaldırır; lili heceleri bu değişimi oyunlu bir ezgi içinde taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Karanfil olacaksın,(lili yar)

   Sararıp solacaksın.(Lili De lili yar)

   Ben hakime danıştım,(lili yar)

   Sen benim olacaksın.(Lili De lili yar)

   1Karanfil olacaksın, lili yar,

   2Sararıp solacaksın, lili de lili yar,

   3Ben hâkime danıştım, lili yar,

   4Sen benim olacaksın, lili de lili yar.

   Son kıtada karanfilin sararıp solması, sevginin kesinliğiyle karşı karşıya getirilir. Anlatıcının hâkime danıştığını söylemesi, gönül hükmünü resmî bir karar gibi sunan nüktedir; “sen benim olacaksın” sözü bu hükmün sonucudur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle