Irmağın Geçeleri (Sivas)

Irmağın sığ geçitleri sevgilinin peçesini kaldırma çağrısıyla yan yana gelir. Güzelliğin nicelerini öldürmesi abartılı bir hayranlıktır; yazın da kışın da aynı kalması istenen nazlı yar, mevsim değişimine karşı süreklilik kazanır. İkinci kıta ırmak boyunca ilerleyen suyu, masuraya sarılan ipliği ve sevgilinin ardı sıra yayılma isteğini bir akışta buluşturur. Koyun olma dileği yakınlığı gündelik kır hayatından kurar; nakarat yine sevilenin değişmeden kalmasını ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Irmağın geçeleri

   (ağam gurban) kız kaldır peçeleri (hey)

   Bu güzellik sendeyken

   (ağam) öldürün niceleri

   Böyl'olsun da nazlı yarım böyl'olsun hey

   Bu yazlık da bu kışlık da böyl'olsun hey

   1Irmağın geçitleri

   2Ağam kurban, kız kaldır peçeleri

   3Bu güzellik sendeyken

   4Ağam, öldürün niceleri

   5Böyle olsun da nazlı yarim, böyle olsun

   6Bu yaz da bu kış da böyle olsun

   Irmağın geçitleri sevgilinin peçesini kaldırma çağrısıyla yan yana gelir. Dördüncü dizenin sabit yüzeyi emir ve çoğul çağrışımı taşıyan “öldürün niceleri” biçiminde korunur; özne ile nesne bağı tanıksız düzeltilmeden, güzelliğin tehlikeli etkisi yalnız olasılık olarak bırakılır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Irmak sıra su sıra

   (ağam) iplik sara masura (hey)

   Koyun olsam yayılsam

   (ağam) yarımın ardı sıra (hey)

   Böyl'olsun da nazlı yarım böyl'olsun hey

   Bu yazlık da bu kışlık da böyl'olsun hey

   1Irmak sıra su sıra

   2Ağam, ipliği masuraya sar

   3Koyun olsam yayılsam

   4Ağam, yarimin ardı sıra

   5Böyle olsun da nazlı yarim, böyle olsun

   6Bu yaz da bu kış da böyle olsun

   İkinci kıta ırmak boyunca ilerleyen suyu, masuraya sarılan ipliği ve sevgilinin ardı sıra yayılma isteğini bir akışta buluşturur. Koyun olma dileği yakınlığı gündelik kır hayatından kurar; nakarat yine sevilenin değişmeden kalmasını ister.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle