DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi/Müştâk-ı Cemâlin Gece Gündüz Dil-i Şeydâ
Medhiye · 18.–19. yüzyıl

Müştâk-ı Cemâlin Gece Gündüz Dil-i Şeydâ

Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi’nin dört dizelik medhiyesi, III. Selim’e duyulan bağlılığı güzellik özlemi, diriltici bakış ve dua diliyle anlatır. İlk beyitte hükümdarın şefkati kulu hayata döndürür; ikinci beyit onun gönlü için sürekli mutluluk dileyerek övgüyü içten bir sadakat sözüyle tamamlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Müştāḳ­ı cemāliñ gėce gündüz dil­i şeydā

    Ėtdi nigeh­i ʿāṭıfetiñ bendeni iḥyā

    1Çılgın gönül, gece gündüz senin güzelliğini özlüyor.

    2Şefkatli bakışın bu kulunu yeniden hayata döndürdü.

    İlk dize özlemi günün tamamına yayarak gönlü durmaksızın bekleyen bir âşık yapar. İkinci dizede hükümdarın lütufkâr bakışı can verme gücü kazanır; övgü, sevgili diliyle padişah-kul ilişkisini aynı beyitte birleştirir.

  2. 2

    Mesrūr ėde Ḥaḳḳ ḳalb­i humāyūnını dāʾim

    Edʿiye­i ḫayrıñ dil­i cānımda hüveydā

    1Allah, kutlu gönlünü daima mutlu kılsın.

    2Senin iyiliğin için ettiğim dualar gönlümde ve canımda apaçık duruyor.

    İkinci beyit doğrudan duaya dönüşür. “Kalb-i hümâyûn” Selim III’ün hükümdarlığını belirtirken şair, iyi dileklerinin yalnız söylenmiş söz olmadığını; gönül ve canında sürekli bulunan samimi bir bağlılık olduğunu vurgular.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Corpus Musicae Ottomanicae kayıt sayfasındaki sabit metin PDF'sine bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirBir Gonca-femin Yâresi Vardır Ciğerimde
Bir ġonça­femiñ yāresi vardır ciğerimde
Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi · Mersiye

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

müştâk

Özleyen, görmeye kavuşmaya istekli

cemâl

Yüz güzelliği; burada hükümdarın lütufkâr varlığı

dil-i şeydâ

Aşk veya bağlılıkla kendinden geçmiş gönül

nigeh-i âtıfet

Şefkat ve lütuf taşıyan bakış

ihyâ

Diriltme, yeniden canlandırma

kalb-i hümâyûn

Hükümdarın kutlu gönlü

ed‘iye-i hayr

İyilik ve esenlik için edilen dualar

hüveydâ

Açık, görünür