Nazire

Nazire, bülbülün güle yakın olduğu hâlde neden ağladığını sorgular; diken acısı, sabır, sabah zikri ve Gülistan göndermesiyle kuşun sesini hem feryat hem de hikmetli söz olarak işler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Aceb çerh-i müdîr har dem figân ü zârın ey bülbül

   Edersin nâle girmişken güle minkarın ey bülbül

   Cefâ-yı hâr-ı gülmüş bâis-i zârı vü nâlânı

   Garîb olur kuşça hâlinle ola ağyârın ey bülbül

   Müdârâdır güle zannım bu gûne sabr ü temkînin

   Gül eyler hâri yoksa âh-ı âteşbârın ey bülbül

   Nevâsâz-ı tarabsın şâh-ı gülde hem de gülberge

   Sirişk efşân olursun bilâcebdir kârın ey bülbül

   Değil gülbin çıkup gül câmi’i kürsîsine gûyâ

   Nikât-ı Gülistân’ı şerh eder güftârın ey bülbül

   Usûl-i Gülşen üzre kıyâmın vird-i eshâra

   Bütün gülzârı teşhîr etmedir efkârın ey bülbül

   Vahîd âsâ hezâr âsârını neşr eylemişler hep

   Yine bâzâra çıkmış rişte-i esrârın ey bülbül

   1Ey bülbül, dönen felek niçin her an seni inletip ağlatıyor?

   2Gülün yanına girmişken gagandan yine feryat yükseltiyorsun.

   3Seni ağlatıp inleten, gül dikeninin verdiği eziyettir.

   4Bu kuş hâlinle yabancıların arasında kalman ne gariptir, ey bülbül.

   5Bu ölçülü sabrının güle karşı bir yumuşaklık olduğunu sanırım.

   6Yoksa ateş saçan ahın gülün dikenini bile güle çevirir, ey bülbül.

   7Hem gül dalında hem gül yaprağında neşeli ezgiler çalıyorsun.

   8Öyleyse gözyaşı dökmenin nasıl bir iş olduğu gerçekten şaşırtıcıdır, ey bülbül.

   9Sanki gül ağacı, gül camisinin kürsüsüne çıkmış gibidir.

   10Senin sözün Gülistan’ın ince anlamlarını açıklıyor, ey bülbül.

   11Gülşen usulünce ayağa kalkman sabah dualarının bir parçasıdır.

   12Düşüncen bütün gül bahçesini gözler önüne sermektir, ey bülbül.

   13Vahîd gibi binlerce eserini her yana yaymışlar.

   14Sırlarının ipliği yine pazara çıkmış, ey bülbül.

   Şiirin temel gerilimi, bülbülün gül dalında neşe bestelerken gözyaşı dökmesidir. Kürsüye çıkan gül ağacı ve Gülistan’ı açıklayan bülbül imgeleri, bahçeyi söz ve ibadet meclisine çevirir; son beyit Vahîd mahlasını eserlerin ve sırların yayılmasıyla bağlar.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle