DDizegâhDijital şiir arşivi
gazel · 19. yüzyıl

Gazel

Gazel, sevgilinin kaşını yay, kirpiğini ok, saçını zincir, yanağını gümüş levha ve ayva tüyünü yazı olarak kurar; sonunda güzelliği Yusuf adıyla yorumlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ebrûvânındır kemân tîrdir

    Katle uşşâkı serâpâ muntazır şemşîrdir

    Halka halka zülf-i anber bârın cânâ senin

    Bend içün Mecnûn-ı aşkı bir takım zencîrdir

    Gelir ol ruhler ki gûyâ üstüne

    Lâl ile Behzâd yapmış nev resim tasvîrdir

    Noktadır hâl-i siyehler safha-i ruhsârda

    Hattın uşşâka peyâm-ı vaslını tahrîrdir

    Görmedim eşin rü’yâda da

    Nâmına Yûsuf denilse çok güzel ta’bîrdir

    1Kaşların yaydır, gözünün kirpikleri oktur.

    2Âşıkları öldürmek için baştan başa hazır duran bir kılıçtır.

    3Ey sevgili, amber kokulu saçının halka halka kıvrımları

    4aşk Mecnun’unu bağlamak için bir dizi zincirdir.

    5O yanaklar sanki gümüş bir levhanın üzerine gelir;

    6Behzad’ın lâl taşıyla yaptığı yeni bir resim gibidir.

    7Siyah benlerin yanağının sayfasındaki noktalardır.

    8Ayva tüylerin âşıklara kavuşma haberini yazan satırlardır.

    9Güzellik ülkesinde rüyada bile senin eşini görmedim.

    10Sana Yusuf denilse bu çok yerinde bir yorum olur.

    İlk dört dize aşkın bağlayıcı ve yaralayıcı yüzünü askerî imgelerle verir. Ardından Behzad, lâl, levha, nokta ve yazı göndermeleriyle sevgilinin yüzü resim ve metin yüzeyine dönüşür. Yusuf benzetmesi yalnız güzelliği öne çıkarır; kıssaya yeni bir olay eklenmez.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emin/Vahîd (Mehmed Emin Vahîd Efendi) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirNazire
Aceb çerh-i müdîr har dem figân ü zârın ey bülbül
Seyyid Mehmed Emin Vâhid Efendi · nazire

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

müjgân-ı dîden

gözünün kirpikleri

levha-i sîm

gümüş levha

mısr-ı melâhatte

güzellik ülkesinde

anber-bâr

Amber kokusu saçan sevgili saçı.

peyâm-ı vasl

Sevgiliye kavuşmayı bildiren haber.

hâl-i siyeh

Sevgilinin yüzündeki küçük siyah ben.