Öyle Bir Cana Layık Can Ver

İnsan suretindeki lâhut kuşunu lâmekân yuvasına bağlar; bedenin görünüşü ile gizli ilahi köken arasındaki farkı sabah yeli ve nişansızlık imgeleriyle işler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   قفى بر جانه لايق جان خبردار اوله جانندن

   كوتررسون بر نشانى كيم نشان و برسون نشاندن

   1Öyle bir cana layık can ver ki kendi canından haberdar olsun

   2Nişansızlık makamından bir nişan götürürsün

   Canın kendi kaynağından haberdar olması, nişansızlık makamından taşınan nişanla anlatılır; işaret görünmeyen kökeni hatırlatır. Nişansız yerden gelen nişan, canın dünyevi kimliğinin ötesinde unutulmuş bir kökene sahip olduğunu sezdirir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   بنم بر مرغ لاهوتى مكانم لامكانيدر

   كوروندم صور تا انسان جدايم آشياندن

   1Ben bir lâhut kuşuyum; mekânım lâmekândır

   2İnsan suretinde göründüm ama asıl yuvamdan ayrıyım

   Lâhut kuşu insan suretinde görünse de yuvasını lâmekânda bilir; beden ile manevi menşe arasındaki gerilim bu uçuşla kurulur. Kuşun insan suretine girişi geçici görünüş, lâmekân yuvası ise gerçek aidiyettir; ayrılık bu iki katman arasında yaşanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   بحرنك عناصر ده كوروب طعن ايتمه اى زاهد

   كه بو قدر جسم حق بينك كوره عين عياندن

   1Unsurlar denizinde görünüşüme bakıp ayıplama ey zahit

   2Hak gören göz bu bedenin değerini apaçık görür

   Zahidin unsurlar içinde gördüğü beden küçümsenirken hak gören göz aynı yapıda saklı değeri seçer; görünüş ölçüsü tersine çevrilir. Dört unsurdan kurulmuş beden değersiz kabuk değildir; hak gören göz, ilahi kökenin bu maddi biçimde parladığını seçer.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   وجودم باغنه اسدى نسيم صبح يزدانى

   صنانسين كه خزان اردى چوريدى اود وصاندن

   1Varlığımın bağına Tanrısal sabah yeli esti

   2Bu satırın ateş, odun ve sonbahar bağı kesin çözülemedi

   Tanrısal sabah yelinin varlık bahçesine esmesi yenilenme getirir; sekizinci satır belirsiz olduğu için sonbahar ayrıntısı tahmin edilmez. Sabah yeli kesin bir tazelenme işaretidir; çözülmeyen sonbahar satırı bu sağlam imgenin üstüne tahminle bindirilmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   چون اسرار الهيدن خبردار اولدى غافل

   نه بيلور ذاتيا آنلر بنم سر نهانمدن

   1Gafil kişi ilahi sırlardan haberdar olmayınca

   2Zâtî, benim gizli sırrımdan ne anlayabilir

   Gafilin ilahi sırları kavrayamaması, mahlas beytinde konuşanın gizli özünü dış ölçüyle açıklamanın imkânsızlığına bağlanır. Gafilin anlamadığı sır, bilgi saklama gösterisi değil; yalnız dış surete bakan ölçünün manevi kökeni görememesidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle