Aşktan Haber Almak İstersen
Şiir aşkın haberini dışarıda değil insanın kendi gönlünde aramasını öğütler. Din, iman, cennet, şifa ve ilahî nur içeride bulunur; Kaygusuz yabanda dolaşmak yerine perdenin kaldırılmasını ister.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Aşktan haber duyam dersen
1Aşktan haber almak istersen.
2Kendini kendi içinde ara ve bul.
- 2
Aç perdeyi gir gönlüne
1Perdeyi açıp gönlüne gir.
2Kendini kendi içinde ara ve bul.
Gönle girmek için perdenin açılması gerekir; içsel hakikat hazır olsa da benlik örtüsü görüşü engeller. Perdeyi talibin açması kişisel sorumluluğu vurgular.
- 3
Din ile îman sendedir
ile sendedir
1Din ile iman senin içindedir.
2Huriler ile Rıdvan sendedir.
Din, iman, huri ve Rıdvan’ın muhatapta bulunduğu art arda söylenir. Birim bu unsurları içte toplar; bunun kurumlarla ilişkisinin nasıl kurulacağına dair ayrıca bir hüküm vermez.
- 4
sendedir
1O gizli sır senin içindedir.
2Kendi içinde iste bul seni.
Huri, Rıdvan ve gizli sırın insanda olması, ahiret ödüllerini ve esrarı içsel tecrübeye taşır. Cennet imgeleri insanın derinliğinde yeniden yorumlanır.
- 5
sendedir
Derdine derman sendedir
1Rahman’ın sevgilisi sendedir.
2Derdine çare sendedir.
Peygamberin ve derde çarenin insanda bulunması, rehberlikle şifayı aynı iç merkezde birleştirir. Şifa ile rehber aynı gönül merkezinde buluşur.
- 6
Pertev-i Sübhan sendedir
1Tanrı’nın nuru sendedir.
2Kendi içinde iste bul seni.
Tanrı nurunun içeride oluşu tekrar edilen arama emrini aydınlatır; arayan, ışığın bulunduğu yere dönmelidir. İlahî ışık aramanın neden içe dönmesi gerektiğini açıklar.
- 7
Erenler böyle erdiler
Ermeyen böyle kaldılar
1Erenler böyle erdiler.
2Eremeyenler oldukları yerde kaldılar.
Erenlerin bu yolla erdiği, ulaşamayanların ise dışarıda kaldığı belirtilerek öğretinin sınanmış olduğu savunulur. Erenlerin örneği yöntemin doğruluğuna tanıklık eder.
- 8
Bulanlar böyle buldular
1Bulanlar bu yolla buldular.
2Kendi içinde iste bul seni.
Bulanların yine böyle bulması, içe yönelişi tekil sezgi değil erenler arasında aktarılan yöntem yapar. Buluşun tekrarı yolun aktarılabilir olduğunu gösterir.
- 9
Gezme serseri yabanda
Deme şundadır ya bunda
1Gezme başıboş biçimde dışarıda.
2Deme şurada ya da burada.
Yabanda başıboş dolaşma ve hakikati şurada burada sanma eleştirilir; dış arayış dikkat dağıtan gezintidir. Şura-bura karşıtlığı dağılmış dikkati eleştirir.
- 10
KAYGUSUZ bu ma’nâ sende
1KAYGUSUZ, bu anlam senin içindedir.
2Kendini kendi içinde ara ve bul.
Kaygusuz anlamın insanda bulunduğunu mahlasla mühürler; son tekrar talibi doğrudan kendi içine geri gönderir. Mahlas, saklı anlamın yerini kesin biçimde gösterir.
Metnin kaynağı
Basılı Kaygusuz/Alâeddin atfı, TEİS’teki Vizeli Şeyh Alâeddin Ali kimliğiyle eşleştirildi; Kaygusuz Abdal (Alâeddin Gaybî) kimliğiyle birleştirilmedi.
Atıf kanıtını aç ↗Halk Edebiyatı Antolojisi, 1938; Kaygusuz Alâeddin, basılı No. 4, PDF 217; 10 birim/20 dize. Görsel kanıt kayıt altındadır; tarama yeniden dağıtılmaz.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Baş açık meydân-ı aşktaKaygusuz Abdal · Gerçeğe bağlılık ilahisi→
Aşktan haber isteyen kişiye kendini yine kendi içinde araması söylenir; araştırmanın yönü baştan belirlenir. İç arayış aşk bilgisinin ilk şartı olarak konur.