Portakalım Tekerlendi

Yuvarlanan portakalın yenildikçe şekerlenmesi, sevgilinin siperlenip uzaklaşmasıyla kesilir. “Gidelim” ve “kaçalım” çağrıları tatlı meyve görüntüsünü hareketli bir kaçış planına bağlar; siyah zülüflü sevgili nakaratın hedefidir. Portakalı soyamamak fakat yemeye doyamamak, arzuya ulaşamama ile iştahın sürmesini yan yana getirir. Küçük yaştan beri sevilen kişinin cilvesine doymamak da aynı çelişkiyi insana taşır; meyve, aşkın hem yakın hem erişilmez tadıdır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Portakalım tekerlendi

   Yedik sıra şekerlendi (aman gidelim yar)

   Benim yarim siperlendi

   Gel benim zülfi siyahım (aman kaçalım yar)

   1Portakalım tekerlendi

   2Yedikçe şekerlendi, aman gidelim yar

   3Benim yarim siperlendi

   4Gel benim siyah zülüflüm, aman kaçalım yar

   Yuvarlanan portakalın yenildikçe şekerlenmesi, sevgilinin siperlenip uzaklaşmasıyla kesilir. “Gidelim” ve “kaçalım” çağrıları tatlı meyve görüntüsünü hareketli bir kaçış planına bağlar; siyah zülüflü sevgili nakaratın hedefidir.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Portakalım soyamadım

   Yemesine doyamadım (aman gidelim yar)

   Küçücükten bir yar sevdim

   Cilvesine doyamadım (aman kaçalım yar)

   1Portakalım soyamadım

   2Yemesine doyamadım, aman gidelim yar

   3Küçüklüğümden beri bir yar sevdim

   4Cilvesine doyamadım, aman kaçalım yar

   Portakalı soyamamak fakat yemeye doyamamak, arzuya ulaşamama ile iştahın sürmesini yan yana getirir. Küçük yaştan beri sevilen kişinin cilvesine doymamak da aynı çelişkiyi insana taşır; meyve, aşkın hem yakın hem erişilmez tadıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Portakalım taş üstüne

   Kalem oynar kaş üstüne (aman gidelim yar)

   Her ne dersen baş üstüne

   Gel benim zülfi siyahım (aman kaçalım yar)

   1Portakalım taş üstüne

   2Kalem kaş üstünde oynar, aman gidelim yar

   3Her ne dersen baş üstüne

   4Gel benim siyah zülüflüm, aman kaçalım yar

   Taş üstündeki portakal ve kaş üstünde oynayan kalem, yuvarlak meyveden yüz güzelliğine sıçrayan bir söz oyunudur. “Her ne dersen baş üstüne” teslimiyet bildirir; siyah saçlı sevgiliye yapılan çağrı bu kabulün ardından gelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Portakalım sıra saza

   İndi gitti toza toza (aman gidelim yar)

   Benim gönlüm küçük kıza

   Gel benim zülfi siyahım(aman kaçalım yar)

   1Portakalım sıra saza

   2İndi gitti, toz kaldıra kaldıra, aman gidelim yar

   3Benim gönlüm küçük kıza

   4Gel benim siyah zülüflüm, aman kaçalım yar

   Son kıtada portakal sazların sırasına girer, toz kaldırarak uzaklaşır ve anlatıcının gönlü genç kıza yönelir. Tekrarlanan çağrı, önceki kıtalardaki meyve, cilve ve yüz imgelerini aynı siyah zülüflü sevgilide toplar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle