Sâdık-ı kavl olsa dilber bî-vefâ yâr olmasa
Devâî, sözünde durmayan ve paraya bakan sevgiliyi eleştirirken rakibi insanlıktan uzaklaştırır; son beyitte vuslatı, sevgilinin saç halkasında asılı kalan hayalin engellediği manevi bir yükseliş olarak kurar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
olsa dilber olmasa
Dâimâ âşıkların işi güci zâr olmasa
Âdem’in çıkduğuna şeytân sebebdir
Ben dahi çıkmaz idim ağyâr olmasa
Nice bir it gibi yâr ardınca yelersin rakîb
Sana hod dirlerdi âdem lehçen efkâr olmasa
Şimdi fettân-ı cihândır her büt-i sîmîn beden
Yüzüne bakmaz biri destinde dînâr olmasa
Dilbere gökten irişürdi Devâî vaslına
Ger hayâli halka-i zülfünde olmasa
1Sevgili sözünde durup vefasız bir yâr olmasaydı.
2Âşıkların işi her zaman ağlayıp inlemek olmasaydı.
3Âdem’in cennetten çıkmasına şeytan sebep oldu.
4Yoksa ben de sevgilinin mahallesinden çıkmazdım.
5Ey rakip, daha ne kadar köpek gibi sevgilinin ardında koşacaksın?
6Düşüncelerin olmasa sana insan derlerdi.
7Şimdi her gümüş tenli güzel dünyanın baştan çıkarıcısıdır.
8Elinde para olmayan kimsenin yüzüne bakmaz.
9Devâî, sevgiliye kavuşmaya gökten erişirdi.
10Eğer sevgilinin hayali saçının halkasında asılı olmasaydı.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Devâî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel, vefasız sevgili ile rakibi Âdem’in cennetten çıkarılışı üzerinden karşılaştırır; rakip şeytanın işlevini üstlenir. Gümüş tenli güzellerin yalnız paraya bakması aşk dünyasını maddileştirirken son beyit, saç halkasında asılı hayali vuslatın önündeki bağa dönüştürür.