Sâki-i kevserdürür cennette Şîr-i Girdigâr

Ali’nin yiğitliği, peygamber yakınlığı, velâyeti ve kerametleri altı bentte övülür; her bent Zülfikar sözüyle kapanır ve son bentte Kızılbaş kimliği açıklanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sâki-i kevserdürür cennette Şîr-i Girdigâr

   Rahm-i mâderden olubdur Mustafâ’ya yâdigâr

   Oldu seyfinden anın dîn-i Muhammed âşikâr

   Leşker-i küffarı tîginden geçirdi bî şümâr

   Yâ nice medh etmeyim dünyâ vü ukbâ nâmı var

   Lâ fetâ illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

   1Cennette Kevser sâkisidir, Tanrı’nın aslanıdır.

   2Ana rahminden beri Mustafa’ya yadigârdır.

   3Muhammed’in dini onun kılıcıyla görünür oldu.

   4Kâfir ordusundan sayısız kişiyi kılıcından geçirdi.

   5Dünya ve ahirette adı varken onu nasıl övmeyeyim?

   6Ali’den başka yiğit, Zülfikar’dan başka kılıç yoktur.

   Ali, Kevser sakisi ve Tanrı aslanı olarak tanıtılır; Muhammed dininin onun kılıcıyla görünür oluşu ve sayısız düşmanı yenmesi, nakarattaki Zülfikar övgüsüne tarihsel güç zemini verir. Kılıç burada yalnız savaş aracı değildir; dinin görünür oluşunu sağlayan kudretin Zülfikar adıyla tekrarlanan simgesidir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Zevc-i bint-i Fahr-ı âlem ibn-i amm-i Mustafâ

   Tâ ezelden oldürür sırr-ı nebîye âşinâ

   Vâris-i Peygamber oldur vâkıf-ı sırr-ı Hudâ

   Âl ü evlâdına bin cânım dahi olsun fedâ

   Yâ nice medh etmeyim dünyâ vü ukbâ nâmı var

   Lâ fetâ illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

   1Âlemlerin övüncünün kızının eşi, Mustafa’nın amcasının oğludur.

   2Ezelden beri peygamberlik sırrına aşinadır.

   3Peygamberin vârisi, Tanrı sırrını bilendir.

   4Soyuna ve evlatlarına bin canım feda olsun.

   5Dünya ve ahirette adı varken onu nasıl övmeyeyim?

   6Ali’den başka yiğit, Zülfikar’dan başka kılıç yoktur.

   Peygamberin kızıyla evlilik, amcaoğulluğu ve nebevî sırra ezelden aşinalık Ali’yi aile ve bilgi mirasının merkezine yerleştirir; şair canlarını onun evladına adar. Akrabalık bağları nebevî sır bilgisiyle tamamlanır; soy yakınlığı, manevî mirasa vâris olmanın dayanağı hâline gelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Hem Ali’dir hem velîdir hem velâyet şâhıdır

   Hem nücûm u hem şemis hem de felekler mâhıdır

   İns ü cinnin zâhir ü bâtında pâdişâhıdır

   Kâfirin küfrüdürür hem mü’minin penâhıdır

   Yâ nice medh etmeyim dünyâ vü ukbâ nâmı var

   Lâ fetâ illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

   1Hem Ali’dir, hem velidir, hem velâyet şahıdır.

   2Hem yıldızdır, hem güneştir, hem de göklerin ayıdır.

   3İnsanların ve cinlerin görünürde ve içte padişahıdır.

   4İnkârcının küfrüne karşıdır; müminin sığınağıdır.

   5Dünya ve ahirette adı varken onu nasıl övmeyeyim?

   6Ali’den başka yiğit, Zülfikar’dan başka kılıç yoktur.

   Ali’nin veli ve velâyet şahı oluşu güneş, yıldız ve ay imgeleriyle kozmik ölçekte büyütülür; insan ve cin üzerindeki hükmü mümine sığınak, inkârcıya karşı sınır olarak kurulur. Gök cisimleriyle kurulan büyütme, Ali’nin velâyetini yeryüzü sınırlarından çıkarıp insan ve cin âlemlerine yayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Şâfi’-i rûz-ı kıyâmet vâli-i mülk-i velî

   Kâşif-i genc-i hakîkat evliyalar ekmeli

   Mesken etti kendine inkâr kılanlar esfeli

   Mu’cizâtı kıldı irşad dehr-i dûnu echeli

   Yâ nice medh etmeyim dünyâ vü ukbâ nâmı var

   Lâ fetâ illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

   1Kıyamet gününün şefaatçisi, velâyet ülkesinin yöneticisidir.

   2Hakikat hazinesini keşfeden, evliyaların en üstünüdür.

   3İnkâr edenler en aşağı yeri kendilerine mesken etti.

   4Mucizeleri aşağı dünyayı ve bilgisizi doğru yola yöneltti.

   5Dünya ve ahirette adı varken onu nasıl övmeyeyim?

   6Ali’den başka yiğit, Zülfikar’dan başka kılıç yoktur.

   Kıyamet şefaatçisi ve hakikat hazinesinin kâşifi sıfatları Ali’nin bilgi yönünü öne çıkarır; mucizelerin aşağı dünyayı ve bilgisizi bile doğru yola çağırdığı söylenir. Şefaat ile irşat yan yana geldiğinde Ali hem son günde koruyan hem bu dünyada bilgisizliği gideren rehber olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Âteşe gül ol dese âteş gülistanlık eder

   Güle baksa kahr ile güller haristanlık eder

   Mûra kılsa iltifat murlar Süleymanlık eder

   Taşa arslan ol dese taş elbet arslanlık eder

   Yâ nice medh etmeyim dünyâ vü ukbâ nâmı var

   Lâ fetâ illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

   1Ateşe ‘gül ol’ dese ateş gül bahçesine döner.

   2Güle öfkeyle baksa güller dikenliğe döner.

   3Karıncaya iltifat etse karıncalar Süleyman gibi hükmeder.

   4Taşa ‘aslan ol’ dese taş mutlaka aslana dönüşür.

   5Dünya ve ahirette adı varken onu nasıl övmeyeyim?

   6Ali’den başka yiğit, Zülfikar’dan başka kılıç yoktur.

   Ateşi güle, karıncayı Süleyman’a, taşı aslana çevirebilen söz; kerametleri tersine dönüş ve yükseliş örnekleriyle anlatır, kudret en küçük varlığı bile hükümdarlığa taşır. Karınca ile taşın yükselişi, kerametin değersiz görülen varlıkları bile güç ve canlılık sahibi kılabildiğini gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Bildiniz mi siz Yezîd’in bağrının taş olduğun

   Zâhiren islâmlığın bâtında kallâş olduğun

   Ta’n kılman dertleriyle çeşmimin yaş olduğun

   Ayb görmen Dertli’nin sizler Kızılbaş olduğun

   Yâ nice medh etmeyim dünyâ vü ukbâ nâmı var

   Lâ fetâ illâ Ali lâ seyfe illâ Zülfikar

   1Yezid’in bağrının taş olduğunu bildiniz mi?

   2Dıştan Müslüman, içten düzenbaz olduğunu bildiniz mi?

   3Gözümün yaşarmasını dertlerine bağlayıp kınamayın.

   4Dertli’nin Kızılbaş olmasını ayıp görmeyin.

   5Dünya ve ahirette adı varken onu nasıl övmeyeyim?

   6Ali’den başka yiğit, Zülfikar’dan başka kılıç yoktur.

   Yezid’in dıştan Müslüman görünürken içten düzenbazlığı teşhir edilir; Dertli’nin gözyaşı ve Kızılbaş adı ayıp sayılmaması gereken açık bir yas ve bağlılık beyanına dönüşür. Son kıta övgüden açık kimlik beyanına geçer; gözyaşı, Kerbelâ yasını ve Kızılbaş bağlılığını saklamayan kişisel mühürdür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle