Serçeşmedür evlâdımız pirimüz

Kararsız Velî, Muhammed Ali’yi yolun kaynağı sayıp doğruluk, ikrara bağlılık ve kanaat ilkelerini sıralar. Yiğitlik, coşkun sel ve aşk sarhoşluğu imgeleri, son dörtlükte Mecnun ile Leyla anılarak şairin mahlasına bağlanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Serçeşmedür evlâdımız pirimüz

   Pirimüz Muhammed Ali’dür bizüm

   Beli dediğimüz yerden dönmezüz

   Sürdüğümüz irfan yoludur bizüm

   1Evladımız ve pirimiz baş kaynağımızdır.

   2Bizim pirimiz Muhammed Ali’dir.

   3Evet dediğimiz sözden dönmeyiz.

   4Sürdüğümüz irfan yoludur bizim

   Muhammed Ali yolun kaynağı ve piridir; “beli” denilen ikrardan dönmemek, irfan yolunun temel davranışı sayılır. Dörtlük, topluluğun kimliğini değişmez söz ve ortak manevi köken üzerinden kurar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Yükümüz gevherdür bakır satmazuz

   Doğru yolu koyup eğri gitmezüz

   Mücâdele düşüp inat etmezüz

   Her kula sözümüz belidür bizüm

   1Yükümüz cevherdir bakır satmayız

   2Doğru yolu koyup eğri gitmeyiz

   3Bir anlaşmazlık çıksa bile inatlaşmayız.

   4Her kula verdiğimiz söz “evet”tir.

   Yükün cevher olması değersiz bakırı reddetmeye, doğru yol eğriye sapmamaya bağlanır. İnatçı mücadeleden kaçınmak ve herkese verilen sözü tutmak, topluluğun ahlakını somut karşıtlıklarla açıklar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Koç yiğit siperin yüzüne dutar

   Yahşi ata biner kalgıdır çıkar

   Bahar eyyamında bulanık akar

   Selümüz ummanlar selüdür bizüm

   1Koç yiğit, siperini yüzüne tutar.

   2İyi ata biner, kalkıp yola çıkar.

   3Bahar günlerinde bulanık akar

   4Bizim selimiz ummanların selidir.

   Yiğit yüzüne siper tutup iyi ata biner; baharda bulanık akan sel ise ummanlara ulaşır. Savaşçı cesareti ile taşkın tabiat gücü, yol erlerinin hareketli ve engel tanımaz kudretini aynı dörtlükte büyütür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Canum biz müminler ile eşlerüz

   Münkirleri lânet ile taşlaruz

   Anun içün esürük sarhoşlaruz

   İçtiğümüz kadeh doludur bizüm

   1Canım, biz müminlerle yoldaşız.

   2İnkârcıları lanetle taşlarız.

   3Onun için kendimizden geçmiş sarhoşlarız.

   4İçtiğimiz kadeh bizim için doludur.

   Müminlerle eş olma, münkiri lanetle taşlama ve dolu kadehten içilen sarhoşluk bir cem aidiyeti kurar. Coşku dünyevi içkiden çok inananları birleştiren manevi aşkın taşkınlığıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Mecnunleyin özler dağda kalursa

   Leylileyin Haccı tavaf kılursa

   Beyoğlu ismini sorar olursa

   İsmimüz Kararsız Veli’dür bizüm

   1Mecnun gibi özler, dağda kalırsa.

   2Leyla gibi Haccı tavaf ederse.

   3Beyoğlu bizim adımızı sorarsa,

   4Bizim adımız Kararsız Veli’dir.

   Mecnun’un dağdaki özlemi ile Leyla’nın Kâbe’yi tavafı anıldıktan sonra şair adını Kararsız Veli diye açıklar. Mahlas, sevda ve arayış örneklerinin ardından kişisel kimliği yol aşkına bağlayan mühürdür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle