Sevgilinin Güzelliğini Düşünerek Gezerken

Sevgilinin ay gibi gönülde beliren yansımasını gül ve sümbül sorularıyla büyütür; âşığın seher ahını, zahidin bilgisizliğine karşı hakikat bakışı sayar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   خيال حسن يار ايله كوزركن بن غريب ناگاه

   جمال عكسى كورندى دلد ارانك بكم چون ماه

   1Sevgilinin güzelliğini düşünerek gezerken ansızın

   2Güzelliğinin yansıması gönül arasında ay gibi göründü

   Ansızın ay gibi beliren yansıma, sevgilinin doğrudan varlığından çok gönülde oluşan görüntüsünü şiirin başlangıç olayı yapar. Ay benzetmesi, sevgilinin kendisini değil gönülde beliren ışığını görünür kılar; ansızınlık bu iç aydınlanmanın zamanıdır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   نه باقك وردختندان كوتورمش روى گلزار

   نه گلشانك معبر سنبله زلفيدر اشتباه

   1Bu gül yüzü hangi bahçenin ağacı yetiştirmiş

   2Sümbüle benzeyen saçı hangi gül bahçesinden çıkmış

   Gül yüz ve sümbül saç için sorulan bahçe, güzelliğin dünyevi kökenle açıklanamayacağını retorik sorularla hissettirir. Bahçe soruları cevap beklemez; gül yüz ile sümbül saçın bilinen hiçbir dünyasal bahçeye sığmadığını ilan eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   جمالن سير ايلدن عاشق نيدر دنيا و عقبانى

   ايدر آهى سحرگاهى يانار اول دردله هرگاه

   1Güzelliğini seyreden âşık dünya ve ahireti ne yapsın

   2Her zaman o dertle yanar, seher vakti ah eder

   Âşık güzelliği seyrederken dünya ile ahiret hesabını bırakır; seher ahı, bu vazgeçişin sürekli acı ve uyanıklık taşıdığını gösterir. Dünya ve ahireti gereksiz gören âşık için seher ahı, güzelliğin yokluğunu her gün yeniden yaşayan uyanık nöbettir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   عجبيدر اگر دشنام ايدرسه زاهد عشاقه

   اولار سر حقيقتدن كه زيرا اولدى آگاه

   1Zahit âşıklara söverse bunda şaşılacak ne var

   2Çünkü o, hakikat sırrından habersiz kalmıştır

   Zahidin sövgüsü şaşırtıcı değildir, çünkü hakikat sırrına erişmemiştir; şiir dış yargıyı bilgi eksikliği olarak yeniden yorumlar. Zahidin sövgüsü hakikat bilgisinden yoksunluğunu açığa çıkarır; âşığın yarası bu yargıyla değersizleşmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   جهانك ماوراسنى تماشا ايلده لي ذاتى

   كورندى آگاهى يوزندن جمالن عرض ايدوب اولشاه

   1Ey Zâtî, dünyanın ötesini seyret

   2O şah güzelliğini sununca yüzündeki bilinç göründü

   Dünyanın ötesini seyretme çağrısı, şahın güzelliğini sunuşunda uyanan bilinçle tamamlanır; bakış görünen yüzü aşmaya çalışır. Şahın sunduğu cemal, dünyayı aşan bakışın nesnesi olur; yüzde beliren uyanıklık, seyreden ile görüneni buluşturur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle