Sorma gubâr-ı hâtır-ı endûh-kârımı
Gazel, sevgilinin bakışı ve yanağındaki ayva tüyü yüzünden kederlenen âşığın kırılışını gizlemesini anlatır. Bekleyiş, Ferhat’ın kazması ve Nâbî’ye sunulan şiir üzerinden sabırlı ama gururlu bir aşk sesi kurar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Sorma -ı endûh-kârımı
Gör cûş-i fitne-i hat-ı ruhsâr-ı yârımı
Ömrüm şimâr-ı yeknigeh-i çeşmin eyledim
Saymam firâkın ile geçen rûzgârımı
Seng-i sitemle olsa da sad pâre dil yine
Âyîne gibi gösteremem inkisârımı
Bir bülbül-i nedîde gül-i nâle ülfetim
Fark eylemem hazân ile vakt-i bahârımı
Sayd etti dâm-ı -i âhûyu şîr-i aşk
Etti şikâr bu dil-i âhû şikârımı
Ömründe rûy-ı râhat ü ârâm görmesin
Yollarda vakf eden nigeh-i intizârımı
Bir tatlı dille etmedin ey gonca fem henüz
Sîyrâb-ı tesliyet dil-i ümmîd vârımı
Nakş eyledim derûna hayâlin çü
Etmem nigâh-ı tîşeye mahrem nigâhımı
Sîyrâb-ı şevk olurdu göreydi Erîb eğer
Nâbî efendi bu gazel-i âbdârımı
1Kederle çalışan gönlümün üzerindeki tozu sorma;
2sevgilinin yanağındaki ayva tüyünün çıkardığı fitne coşkusuna bak.
3Ömrümü senin gözünün tek bir bakışına adadım;
4ayrılığınla geçen zamanı ömürden saymıyorum.
5Gönül zulüm taşıyla yüz parçaya ayrılsa bile,
6kırılışımı ayna gibi dışarıya göstermem.
7Ben, feryat gülüyle dost olmuş görülmemiş bir bülbülüm;
8sonbaharla bahar vaktini birbirinden ayırmam.
9Aşk aslanı, ceylan saçının tuzağına yakalandı;
10böylece ceylan avlayan gönlümü kendi avı yaptı.
11Bekleyiş içindeki bakışımı yollara bağlayan kişi,
12ömründe rahatlığın ve huzurun yüzünü görmesin.
13Ey gonca ağızlı, daha bir tatlı söz söyleyip de
14umutlu gönlümü teselli suyuna doyurmadın.
15Ferhat gibi hayalini gönlümün içine kazıdım;
16bakışımı kazmanın bakışına sırdaş etmem.
17Ey Erîb, eğer görseydi şevke doyardı
18Nâbî Efendi benim bu parlak ve akıcı gazelimi.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Erîb (Ahmed) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Erîb, aynanın kırığı göstermemesi gibi kendi incinmesini saklar; sonbaharla baharı ayıramayan bülbül imgesi, acının sürekliliğini belirtir. Ferhat’ın kayaya kazıdığı suret iç dünyaya taşınır, son beyitte ise gazelin değeri Nâbî’nin varsayılan beğenisiyle ölçülür.