Şu fani dünyaya geldim geleli

Kerem, dünyaya geldiğinden beri gönlünün beladan kurtulmadığını ve nereye gideceğini bilemediğini söyler. Kanlı gözyaşıyla Allah’a yakarılır; sevgilinin de yaratılmış bir kul olduğu hatırlatılır ve ölüm geldiğinde canın Azrail yerine dost eliyle alınması dilenir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Şu fani dünyaya geldim geleli

   Ayıkmadı dertli gönül belâdan

   1Şu geçici dünyaya geldiğimden beri.

   2Kurtulmadı dertli gönül belâdan.

   Dünyanın geçiciliği doğumdan beri süren belayla birlikte anılır; dertli gönül, yaşamın hiçbir döneminde feraha çıkamamıştır. Doğumdan bugüne uzanan süre, belayı geçici bir dönem değil hayatın değişmeyen eşlikçisi yapar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Başım alup ne diyara gideyim

   Ahvalcığım sana malûm yaradan

   1Başımı alıp ne diyara gideyim.

   2Ey Yaradan, hâlim sana malumdur.

   Nereye gidileceğini bilememe yönsüzlüğü gösterir; Yaradan’a sesleniş, bilinmeyen yolun içinde hâlin bütünüyle Allahça bilindiğini hatırlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bir dileğim vardır Bari Huda’dan

   Ah çektikçe kan geliyor dideden

   1Yaratan Allah’tan bir dileğim vardır.

   2Ah çektikçe kan geliyor gözümden.

   Allah’tan tek bir dilek istenirken her ahla gözden kan gelmesi, duanın soyut isteğini ağır ve bedensel bir acıyla temellendirir. Kanlı gözyaşı, Yaradan’a sunulan dileğin ne kadar ağır bir yaşanmışlıktan doğduğunu gösteren bedensel kanıttır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ben güzelim deyu kaçıyor benden

   O da benim gibi bir kul yaradan

   1Ben güzelim diye kaçıyor benden.

   2Onu da benim gibi kul olarak yarattın.

   Sevgili güzelliğine güvenip kaçsa da onun da yaratılmış bir kul olduğu söylenir; gurur, insanın ortak yaratılmışlığıyla sınırlandırılır. Ortak kulluk hatırlatması sevgilinin üstünlük iddiasını söndürürken âşığın eşit insanlık talebini öne çıkarır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   KEREM der ki beni yakıp yandırma

   Yandırıp ta dost eline kondurma

   1KEREM der ki: Beni ateşe salıp kavurma.

   2Yakıp da dost eline kondurma.

   Kerem yakılıp kavrulmamayı ister; sevgilinin eline düşmek de kurtuluş sayılmaz, çünkü aşkın ateşi ile kavuşma aynı tehlikeli alanda birleşir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Ben ölürsem Azraili gönderme

   Dost eliyle al canımı yaradan

   1Ben ölürsem Azraili gönderme.

   2Dost eliyle al canımı ey Yaradan.

   Ölüm anında Azrail yerine dost elinin canı alması dilenir; son istek, ölümün bile sevgilinin yakınlığıyla yumuşamasını amaçlar. Dost elini istemek, kaçınılmaz ölümü yabancı bir görev olmaktan çıkarıp son bir kavuşma anına dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle