Süre Süre Avcı Dağdan İndirmiş

Türkü, yavrulu ceylanı yaklaşan avcıya karşı uyaran bir sesle açılır. Sürüden ayrılan ceylanın derisi yüzülür, yarası çaresiz kalır; kaynakta eksik basılan yer adı da değiştirilmeden korunarak sabit 1938 varyantının sınırı gösterilir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Süre süre avcı dağdan indirmiş

   Kaç kuzulu ceylan yat avcın geldi

   1Avcı kovalaya kovalaya onu dağdan indirmiş.

   2Yavrulu ceylan, kaç; yere sin, avcın geldi.

   Avcının ceylanı uzun süre kovalayıp dağdan aşağı indirmesi güvenli alanı zorla terk ettirir. Yavrulu ceylana yönelen ‘kaç’ ve ‘yat’ uyarıları telaşlıdır; anne oluşu tehlikenin yalnız kendisini değil yavrusunu da sardığını düşündürür.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Zalim avcı varmış seni sindirmiş

   Kaç kuzulu ceylan yat avcın geldi

   1Zalim avcı yanına varıp seni korkutmuş.

   2Yavrulu ceylan, kaç; yere sin, avcın geldi.

   Zalim avcının ceylanı sindirmesi hem korkutup bastırmak hem hareket alanını daraltmak anlamı taşır. Aynı uyarının yinelenmesi, yaklaşan tehdidin geçmediğini ve anlatıcının hayvanı kurtarmak için sesini yükselttiğini gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   . . . . Deresinden indi sürüsün

   Sürüden ayırdı anın birisin

   1Kaynakta adı boş bırakılan dereden sürüsü indi.

   2Avcı onun içinden bir ceylanı ayırdı.

   Yer adının baskıda boş bırakılması sürünün hareketini bütünüyle belirsizleştirmez: ceylanlar bir dereden iner. Avcı sürü içinden yalnız birini ayırarak toplu güvenliği parçalar ve seçilen hayvanı savunmasız bırakır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Post etmiş avcılar nazik derisin

   Kaç kuzulu ceylan yat avcın geldi

   1Avcılar narin derisini yüzmüş.

   2Yavrulu ceylan, kaç; yere sin, avcın geldi.

   Narin derinin yüzülmesi avın sonucunu örtmeden söyler; ceylan artık yalnız kovalanan değil öldürülüp bedeni kullanılan hayvandır. Nakaratın yeniden gelişi, bu sonucu gören sesin öteki yavrulu ceylanları hâlâ kaçmaya çağırdığını hissettirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Böyle mi olur avcıların türesi

   Koltuğundan değmiş işler yarası

   1Avcıların geleneği böyle mi olur?

   2Yarası koltuğunun altına değmiş, işliyor.

   Şair avcılığın töresini sorgulayarak yapılanı sıradan bir av başarısı saymaz. Koltuk altına kadar ulaşan ağır yara, ceylanın kaçsa bile taşıdığı bedensel acıyı görünür kılar ve ahlaki soruyu somut bir yaraya bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Hekime göstermiş yoktur çaresi

   Kaç kuzulu ceylan yat avcın geldi

   1Onu hekime göstermişler ama derdine çare bulunmamış.

   2Yavrulu ceylan, kaç; yere sin, avcın geldi.

   Hekime götürülmesine rağmen çare bulunmaması yaranın geri döndürülemez olduğunu bildirir. Son uyarı artık yalnız yaklaşan avcıdan kaçış değil, daha önce yaralanan ceylanın kaderinin tekrar etmemesi için söylenen acı bir ikazdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle