DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bahrizâde Dürrî Abdülbâki/Tab’ını gevher-i irfân-ı hünerdâr eyle
müseddes · 16.–17. yüzyıl

Tab’ını gevher-i irfân-ı hünerdâr eyle

Dürrî, uzun müseddeste gönlü şöhret, hırs ve gafletten vazgeçmeye çağırır; yinelenen nakarat, sipahi ya da bey olma arzusuna karşı aklı tedavi etmeyi ve Hakk’a yönelmeyi önerir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Tab’ını -ı hünerdâr eyle

    Kalbini eyle

    Nice bir âr çeküp şöhreti bir kâr eyle

    Belki şöhretten eger âkil isen âr eyle

    Ne sipâhî ne beğ ol şöhreti inkâr eyle

    Yüri dîvâne gönül aklına tîmâr eyle

    Nice bir vâdi-i hırs içre olup

    Tek ü pû eyleyesin sür’at ile hemçü sabâ

    Menzilin âhir olur çün adem ol râh-ı bekâ

    Pes sözüm tutar isen ey dil-i şûrîde nevâ

    Ne sipâhî ne beğ ol şöhreti inkâr eyle

    Yüri dîvâne gönül aklına tîmâr eyle

    Kişver-i aşka olursun şeh-i uşşâk penâh

    yeter üstüne ola dûd-ı siyâh

    Lâzım olursa dilâ hayl ü alem tabl u sipâh

    Yaş döküp sîneni döğ derd ile çek sîneden âh

    Ne sipâhî ne beğ ol şöhreti inkâr eyle

    Yüri dîvâne gönül aklına tîmâr eyle

    Nice bir her dem olup ey dil esîr-i şöhret

    Böyle her cânibe dîvâne-veş itmek hareket

    Rûz ü şeb olmağ ile

    Şöyle benzer ki dilâ aklına gelmiş hiffet

    Ne sipâhî ne beğ ol şöhreti inkâr eyle

    Yüri dîvâne gönül aklına tîmâr eyle

    Tâ bekey meşgale-i hâtıra-i ni’met ü nâz

    Tâ bekey mihnet ü renc ü

    Dürrîyâ gayrı koyup eyleyesin Hak’ka niyâz

    Lâyık oldur ki idüp dîde-i cân ü dili bâz

    Ne sipâhî ne beğ ol şöhreti inkâr eyle

    Yüri dîvâne gönül aklına tîmâr eyle

    1Yaradılışını bilgi cevherleriyle hünerli kıl.

    2Kalbini sırlar hazinesinin mahzeni yap.

    3Daha ne kadar utanıp şöhreti kazanç sayacaksın?

    4Akıllıysan şöhretten utan.

    5Ne sipahi ne bey ol; şöhreti reddet.

    6Yürü ey divane gönül, aklını tedavi et.

    7Daha ne kadar hırs vadisinde yol alacaksın?

    8Sabah yeli gibi hızla koşup duracaksın?

    9Son durağın yokluk yolu olacaktır.

    10Ey perişan gönül, sözümü dinle.

    11Ne sipahi ne bey ol; şöhreti reddet.

    12Yürü ey divane gönül, aklını tedavi et.

    13Aşk ülkesinde âşıkların sığındığı şah olursun.

    14Üstüne siyah dumanlı, misk kokulu bir çadır yeter.

    15Ey gönül, ordu, sancak, davul ve asker gerekirse,

    16Yaş dök, göğsünü döv, derdinle iç çek.

    17Ne sipahi ne bey ol; şöhreti reddet.

    18Yürü ey divane gönül, aklını tedavi et.

    19Ey gönül, daha ne kadar şöhretin esiri olacaksın?

    20Her yana divane gibi koşup durmak nedir?

    21Gece gündüz sürekli gaflet sarhoşu olma.

    22Görünüşe göre aklına bir hafiflik gelmiş.

    23Ne sipahi ne bey ol; şöhreti reddet.

    24Yürü ey divane gönül, aklını tedavi et.

    25Nimet ve naz düşüncesi daha ne zamana kadar?

    26Uzun emel, zahmet ve sıkıntı daha ne zamana kadar?

    27Ey Dürrî, başkasını bırakıp Hakk’a yalvar.

    28Uygun olan, can ve gönül gözünü açmandır.

    29Ne sipahi ne bey ol; şöhreti reddet.

    30Yürü ey divane gönül, aklını tedavi et.

    Müseddeste her bendin sonunda yinelenen iki dize, dünyevi rütbe ve şöhreti reddedip aklı iyileştirmeyi ana öğüt yapar. Hırs vadisindeki koşu yokluk yoluna çıkar; askerî saltanat yerine aşk ülkesinin manevi hükümdarlığı önerilir. Final nimet, uzun emel ve gafletten Hakk’a dönüş ister.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Dürrî (Bahrizâde Abdülbâki) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirGösterir çarh cihânın mâcerâsından haberBahrizâde Dürrî Abdülbâki · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

gevher-i irfân

bilgi ve manevi kavrayış cevheri

reh-peymâ

yol alan

Çetr-i müşgin

misk kokulu siyah hükümdarlık çadırı

mest-i müdâm-ı gaflet

sürekli gaflet sarhoşu

emel-i tûl ü dırâz

uzun ve bitmeyen emel

mahzen-i gencîne-i esrâr

Sırlar hazinesinin saklandığı yer.